چگونه جوان بمانيم

سلام و درود بر همه مهربانان

چگونه جوان بمانيم

HOW TO STAY YOUNG

چند راه ساده، که همه بستگي به انتخاب شخصي خود ما داره. و اين ابتداي کاره. تا مرحله اي که فکر ميکنيم: اصلاً چگونه دوباره جوان شويم؟؟! اين بهترين قسمت کاره پر از شور و هيجان، تغيير و تحولات زيبا و برقراري ارتباط با خويشتن خويش. براي همگي درين راه و همهء راههاي زندگي که حقيقتاً ميتونه بجاي سردرگمي و اندوه سرشار از شادي و عشق باشه، آرزوي موفقيت دارم.

-1اعداد بدرد نخور را به دور بريز. اين شامل سن، وزن و قد ميشه. اجازه بده پزشکان براي اونها نگران باشند، براي همين به اونها پول ميدي ديگه.

1. Throw out nonessential numbers. This includes age, weight and height. Let the doctors worry about them. That is why you pay them.

-2فقط با دوستان خوش اخلاق معاشرت کن، غرغروها و بداخلاقها نابودت ميکنند (ضمناً اگر جزو اون غرغروها يا بداخلاقها هستي اين رو به خاطر بسپار.(

2. Keep only cheerful friends. The grouches pull you down. (keep this In mind if you are one of those grouches) .

-3شروع به يادگرفتن کن. کامپيوتر، هنر، باغباني... هرچيزي که دوست داري، هرکاري که اجازه نده مغزت بيکار بمونه. "مغز بيکار کارگاه شيطانه"، و نام شيطان آينه: آلزايمر!

3. Keep learning: Learn more about the computer, crafts, gardening, whatever. Never let the brain get idle. "An idle mind is the devil's workshop." And the devil's name is Alzheimer's!

-4از چيزهاي کوچک و ساده لذت ببر.

4. Enjoy the simple things.

-5به جاهاي نادرست و پر گناه نرو .برو به خريد، حتي مسافرت به يه شهر ويا يک کشور ديگه اما نه به جائي که پراز گناه و خطاست وهميشه يادخدا باش .

5. Don't take guilt trips. Take a trip to the mall, even to the next county, to a foreign country, but NOT to where the guilt is &َ Always Remember God .

-6بيشتر مواقع طولاني بخند. آنقدر بخند که احتياج به نفس تازه داشته باشي. و اگر دوستي داري که تورو ميخندونه بيشتر وقت خودت را با او بگذرون.

6. Laugh often, long and loud. Laugh until you gasp for breath. And if you have a friend who makes you laugh, spend lots and Lots of time with HIM /HER .

-7اشک و غصه هم پيش مياد؛ يه کم گريه زاري کن، يه کم غصه بخور و تحمل کن و بعد حرکت کن.. تنها کسي که تمام عمر با تو خواهد بود، خودت هستي. تا زنده اي زندگي کن.

7. The tears happen: Endure, grieve, and move on. The only person who is with us our entire life, is ourself. LIVE while you are alive.

-8دور وبرت رو پر کن از هرچيزي که دوست داري، فاميل، هدايا و يادگاريها، موسيقي، گل و گياه، سرگرميها، هرچيزي که خودت دوستش داري. خونه تو پناهگاه توست.

8. Surround yourself with what you love: Whether it's family, keepsakes, music, plants, hobbies, whatever. Your home is your refuge.

-9قدر سلامتي خودتو بدون : اگر خوبه، نگهش دار و مواظب باش، اگر استوار نيست، بهترش کن، اگر هم بدتر ازاوني است که خودت بتوني کاري بکني، خوب کمک بگير.

9. Cherish your health: If it is good, preserve it.. If it is unstable, improve it. If it is beyond what you can improve, get help.

-10در هر موقعيتي عشق خودت رو به کساني که دوستشون داري بيان کن و بگو.

10. Tell the people you love that you love them, at every opportunity.

رزومه

رزومه

مهندس سعيد سميعي ، فارغ التحصيل سال 1371 از دانشكده فني دانشگاه تهران .

تواناييهاي كاري :

1- مديريت پيمان

2- مديريت پرو‍ژه هاي صنعتي بخصوص صنايع غذايي و شيميايي

3- مديريت فني و اجرايي شركتهاي بزرگ ساختماني

4- مديريت اجرايي

5- مديريت دفاتر فني

6- تهيه طرحهاي توجيهي و امكان سنجي

7- تسلط به كليه نرم افزارهاي مجموعه افيس

8- طراحي پروژه هاي صنعتي و ساختماني

مزاياي دیوارهای درای وال

مزاياي دیوارهای درای وال

دیواردرای وال ارزانتر از تمام انواع دیوارها اعم از آجر سفال و...بوده و تفاوت آن با محصولات مشابه را می توان به صورت زیر برشمرد :

-1 ورق این دیوار از جنس گالولیزه گرم بوده و تحت هیچ شرایطی دچار زنگ زدگی نمی گردد .

-2 عرض این دیوار از 5 سانت به بالا بوده و بنابر نیاز قابل تغییر است.

-3 ضخامت ورق این دیوار از 0.6به بالا بوده و بنابر نیاز قابل تغییر است. این نوع دیوار دارای این ویژگی است که نه تنها گچ برگ-سیمان برگ- سنگ و... بلکه می توان بر روی آن از توری گالوالیزه گرم استفاده و مستقیم بر روی آن گچ کاری یا سیمان کاری نمود.

-4 یکی دیگر از ویژگی های این دیوار نصب روکش های آلومینیوم و حتی سنگ به طور مستقیم و بدون استفاده از ملات می باشد.

-5 ارتفاع این دیوار نیز قابل سفارش بوده که می تواند درصد پرت مصالح را تا حدود زیادی کاهش دهد.

به طور مثال اگر ارتفاع پرروژه شما 80/2 باشد با سفارش این دیوار می توانید از پرت 20 سانتی سازه عمودی در هر شاخه جلوگیری نمایید. و بر فرض مثال اگر دیوار های پروژه شما 1000 متر مربع باشدصرفه جویی شما حدود 400 متر سازه عمودی یا 133 متر مربع دیوار می باشد.

-6 در سیستم کناف سوراخ های تاسیساتی در سازه های عمودی روبروی همدیگر قرار نمی گیرند و در واقع امکان رد نمودن لوله های تاسیساتی وجود ندارد ولی در این سیستم تعداد و ارتفاع سوراخهای تاسیساتی به سفارش مشتری بوده و در حالت معمول 4 لوله 2 پولیکا از میان هر سوراخ تاسیساتی رد می گردد.

-7 در این سیستم نیروهای کاملا متخصص مشغول به کار نصب می باشند و گذاشتن لوله های تاسیساتی برق و آب و قوطی های برق به عهده نصاب های شرکت می باشد که باز می تواند در صد قابل توجهی صرفه جویی برای کارفرما داشته باشد علاوه بر آن قوطی های مصرفی برق از نوع معمولی می باشد و متصل به خود سازه می باشد.

-8 این دیوار به صورت متر مربع محاسبه شده و پرت آن به عهده خریدار نمی باشد.

-9 این دیوار قابلیت استفاده بعنوان دیوار محوطه رانیز دارد.

-10 این دیوار امکان نصب مش میلگرد وشاتکریت بتن را دارد که جایگزین مناسبی برای دیوار های 3Dپانل میباشد زیرا پانل 3بعدی بدلیل وجود عایق دارای صعویت نصب تاسیسات یا تعویض آن میباشد.

-11انواع عایق ئر دیوار قابل اجراء میباشد همانند پلی استایرن ، پشم شیشه ، پرلیت و....

سقف كرميت

سقف كرميت

اين سقف در سال 1362 ، توسط آقاي مهندس محمد جعفر كرمي ،‌ثبت اختراع شده ودر سال 1375 ، آئين نامه جزئيات اجرايي سقف كرميت توسط ايشان منتشر شده است ، علاوه برآن بروشورها و كاتالوگ هاي فني وتبليغاتي مختلفي دراين زمينه ، توسط شركت كروميت پارس به چاپ رسيده است . وسرانجام در سال 1381 ، نشريه شماره 151 سازمان مديريت وبرنامه ريزي كشور ، تحت عنوان « راهنماي طراحي واجراي سقف تيرچه هاي فولادي با جان باز در تركيب بابتن » منتشر شده است ، تا حداقل ضوابط ومعيارهاي لازم براي طراحي واجراي اين گونه سقف هاي خود ايستا را بيان نمايد .

خلاصه اي از مشخصات فني ومكانيكي ، اصول طراحي ونكات اجرايي سقف كرميت

سقف هاي تيرچه فولادي با جان باز در تركيب با بتن ، از اجزاي اصلي به شرح زير تشكيل ميشوند :

-1تيرچه فولادي با جان باز

-2بلوك

-3ميلگرد افت وحرارت

-4كلاف عرضي

-5بتن پوششي در جا

مشخصات فني ومكانيكي تيرچه فولادي با جان باز

تيرچه فولادي با جان باز عضو پيش ساخته اي است كه به صورت خرپاهاي ويژه دوسر ساده اجرا ميشود . تيرچه فولادي با جان باز در دو مرحله تحت بارگذاري قرار ميگيرد .

در مرحله اول باربري تيرچه هنگام حمل ونقل ، بار ناشي از وزن خود را و در زمان اجراي سقف وقبل از گرفتن بتن بار مرده سقف ( شامل وزن سقف تيرچه بلوك ،بتن درجا وقالب ها) وبار زنده عوامل اجرايي را در حد فاصل تكيه گاهها ي تيرچه تحمل ميكند .

در مرحله دوم باربري وپس از گرفتن بتن ، مقطع مركب شامل تيرچه وبتن ، تنش هاي ناشي از تمامي بارهاي وارده به سقف را تحمل ميكند .

تیرچه فولادي با جان باز شامل بال تحتاني، اعضاي قطري وبال فوقاني مي باشد. ميلگردهاي فولادي مورداستفاده در تيرچه ها ، بايد علاوه بر دارا بودن مدول ارتجاعي كافي، بايد جوش پذير وشكل پذير نيز باشند. ونيز بايد ازحداقل مجاز تغييرات طول نسبي درمرحله گسيختگي را دارا باشند. اين ميلگردها مي توانند از نوعي ساده يا آجدار انتخاب شوند وبايد از فولاد نرم AI يا فولاد نیمه سخت AII باشند .

بال تحتاني، اعضاي قطري وبال فوقاني

بال تحتاني : بال تحتاني تيرچه كه از تسمه ساخته مي شود، بعنوان عضو كششي خر پا عمل كرده وبارها ي وارده را تحمل مي كند.

اعضاي قطري : اعضاي قطري تيرچه كه معمولا ازميلگرد مي باشند به عنوان عضو مورب خرپا عمل نموده و به كمك اعضاي كششي وفشاري ، ايستايي لازم را براي تحمل بارهاي وارده تامين مينمايند.

بال فوقاني : بال فوقاني تيرچه ، ازنبشي ، تسمه يا ناوداني ساخته شده ودرداخل بتن پوششي قرار ميگيرد .

كلاف عرضي : استفاده از كلاف عرضي در سقف الزامي است . كلاف عرضي شامل دو ميلگرد به قطر حداقل 12 ميلي متر است . یك ميلگرد روي بال تحتاني و يك ميلگرد در زير يا روي بال فوقاني به موازات هم به صورت عمود بر تيرچه ها به آنها جوش مي شود.عرض كلاف نبايد كمتر از 10 سانتي متر اختيار شود. كلاف عرضي بايد بال فوقاني تيرچه ها را در طول اجرا در مقابل تغيير شكل جانبي مهار نموده و تيرچه را در محل خود نگهداري كند. براي اين منظور بايد كلافهاي عرضي در فواصل تقريباً مساوي (L) اجرا شوند، به طوري كه لاغري در جهت عمود بر طول تيرچه ها (جهت Y ) از 145 تجاوز ننمايد 145>(Lr/ry) . ryشعاع ژيراسيون عضو فوقاني تيرچه حول محور قائم است .

توجه : براي دهانه هاي كوچكتر از5.5 متر استفاده از حداقل يك كلاف عرضي الزامي است و براي دهانه هاي بزرگ تر ، كلاف هاي عرضي بايد به نحوي انتخاب شوند كه فاصله دو كلاف عرضي مجاور هم، از 2.5متر تجاوز نكند .

بتن پوششي درجا

بتن پوششي قسمتي ازتير مركب است كه در محل تكيه گاه پس از جا گذاري تیرچه ها و بلوك ها بتن ريزي ميگردد وپس از حصول مقاومت لازم به كمك عضو كششي فولادي (‌تيرچه فولادي با جان باز ) بار وارد بر سقف را تحمل ميكند .

ضوابط مربوط به بلوکها و میلگردهای افت و حرارت، در اين سقفها مانند سقفهای تیرچه بلوک معمولی می باشد.

طراحی تیرچه های فولادی با جان باز در ترکیب با بتن

محدویت هاي طراحي

-1فاصله آزاد تيرچه ها نبايد از75سانتي متر تجاوز نمايد .

-2عرض بال تحتاني تيرچه ها نبايد كمتر از10 سانتي متر ويا دو هفتم ضخامت سقف باشد.

-3براي دهانه هاي كوچتر از4 متر ميتوان حداقل عرض بال تحتاني تيرچه را به 8 سانتيمتر تقليل داد.

-4ضخامت دال بتنی نبايد از يك دوازدهم فاصله آزاد بين تيرچه ها ويا 5 سانتي متر كمتر باشد .

-5سطح مقطع اعضاي قطري تيرچه ها نبايد از مقدار مجاز آن ، كمتر اختيار شود .

-6قسمت هايي از تيرچه كه داخل بتن قرارميگيرد،نبايد رنگ شود .

-7ضخامت ورقها,نبشی هاوپروفیلهایی که جوشکاری می شوند,نباید از 3میلیمتر کمتر باشد.

روشهاي طراحي

طراحي اين سقف ها به دو روش انجام ميگيرد :

-1 روش طراحي الاستيك ( قبل وبعد از گرفتن بتن ) .

-2 روش طراحي حد نهايي ( بعد از گرفتن بتن ) .‌

نكات قابل توجه اجرايي

-1 اتصال تيرچه ها به تكيه گاه : تكيه گاه تيرچه ها ميتواند بتني ، فولادي ويا از مصالح بنايي باشد .

-1-1 تكيه گاه با مصالح بنايي وبتن

در مواردي كه تيرچه روي تير يا شناژ بتني قرار ميگيرد ،انتهاي تيرچه بايد حداقل به اندازه 10 سانتي متر داخل كلاف بتني افقي يا تير بتني قرار گيرد .

-2-1 تكيه گاه فولادي

اندازه نشيمن تيرچه از لبه تكيه گاه فولادي به سمت داخل ، بايد از طريق محاسبات تعيين شود، اما توصيه ميشود ، در هيچ حالتي كمتر از دو سانتي متر نباشد . براي اطمينان در هنگام نصب وهمچنين يكپار چگي سقف واسكلت ، انتهاي تيرچه بايد به تكيه گاه جوش شود . طول اين جوش حداقل 5 سانتي متر وبعد آن حداقل 3 ميلي متر است .

-2 در سازه هاي بتني نحوه كارگذاري واتصال تيرچه با تيرهاي بتني بايد به گونه اي باشد كه بال تحتاني تیرچه ها روي قالب چوبي يا فلزي زير تير قرار گيرد در مورد تيرهای بتنی با ارتفاع بيشتر از تيرچه، نيز بايد تيرچه ها به داخل تير بتني امتداد يافته و روي لبه آويز قالب قرار گيرد .

-3 در تيرهاي بتني بايد كنترل لازم جهت انتقال برش انجام گرفته وبر اساس نيروهاي وارده از طريق تعبيه نبشي اتصال برشي ويا ميلگرد برشي ، مقاومت برشي لازم تامين گردد .

-4 اجراي كلاف هاي عرضي : اجراي كلافهاي عرضي به دو صورت امكان پذير است .

-1-4 اجراي كلاف عرضي با استفاده از قالب آماده : در اين روش از قالب هاي بتني آماده در قسمت تحتاني ويك ميلگرد به قطر حداقل 12 ميلي متر كه كاملاً مستقيم وبدون خم باشد و در قسمت فوقاني مطابق شكل استفاده ميشود . توجه شود كه ميلگرد هايي كه ازقالب بتني كلاف عرضي خارج شده اند بايد به بال تحتاني كاملاً جوش شوند.

-2-4 اجراي كلاف عرضي بوسيله قالب بندي : دراين روش از يك ميلگرد در قسمت پاييني استفاده شده وبه بال تحتاني تيرچه ها جوش ميشود وميلگردفوقاني كلاف عرضي مانند روش فوق به بال فوقاني جوش ميشود.

*مزایای سقف کرمیت

-1عدم نياز به شمع بندي

طراحي سقف كرميت با اين فرض انجام ميشود كه تيرچه ها به تنهايي ( قبل ازگرفتن بتن ) توانايي تحمل وزن خود ، بلوك، بتن خيس وعوامل اجرايي را داشته باشند .

-2سرعت وسهولت اجرا

در اين سيستم ، اجراي سقف نسبت به سيستم هاي مشابه با سرعت بيشتري انجام ميشود .

-3 امكان اجراي همزمان چند سقف

با توجه به اين كه در سيستم سقف كرميت هيچ گونه شمع بندي وجود ندارد ، عملاً ميتوان چند سقف رابراي بتن ريزي آماده كرد وهم زمان عمليات بتن ريزي رابر روي سقف ها انجام داد. اين كار براي ساختمان هاي با طبقات زياد وبا زير بناي كم بسيار مقرون به صرفه و مناسب ميباشد .

-4 كاهش مصرف بتن

به علت فاصله زياد تيرچه ها ( حدود 75 سانتي متر محور به محور ) ازمصرف بتن در حدود 20% نسبت به تيرچه وبلوك معمولي كاسته شده است .

-5 مقاومت نهايي وشكل پذيري بالا

محاسبات وآزمايش هاي بارگذاري روي سقف نشان ميدهد كه گسيختگي اين سيستم ، پس از تغيير شكل هاي بسيار زياد اتفاق مي افتد ( گسيختگي نرم ) واين رفتارسقف از نظر ايمني مطلوب است.

-6 امكان طراحي واجراي سقف با دهانه ها وباربري هاي خاص

در سيستم سقف كرميت امكان طراحي واجراي سقف با دهانه هاي بلند وبارهاي سنگين وجود دارد. تاكنون سقف با دهانه 12 متر وهمچنين سقف با شدت بار 7 تن بر متر مربع اجرا شده كه درهر دو مورد ،آزمايش هاي بارگذاري ايمني سقف را تاييد كرده اند.

*مشكلات و معايب سقف كرميت

-1 خود ايستا بودن تيرچه ها : تيرچه هاي كرميت بصورت خود ايستا طراحي مي شوند . خود ايستا بودن تيرچه ها ، باعث بي نيازشدن سقف از جك ها و شمع هاي نگهدارنده سقف مي شود . اما از طرفي موجب ميشود تا تيرچه ها بگونه اي طراحي شوند كه تا قبل از گرفتن بتن ، به تنهايي وبدون كمك بتن ، وزن خود وبتن تازه وقالبهاو... را تحمل كنند واين در واقع بدين معني است كه تيرچه كروميت مجبور است تنها بخاطر مرحله اول باربري خود ( قبل از گرفتن بتن ) ، سنگين تر از آنچه در نهايت به آن نياز است طراحي شود واين موجب عدم استفاده بهينه در مصرف فولاد تيرچه مي شود .

-2 مشكل داغ تيرچه : مثل سقف طاق ضربي ، در سقف كروميت نيز ، بيشتر ين ميزان داغ تيرچه در زير سقف نمايان مي گردد .(داغ تيرچه كه بواسطه وجود نيروهاي مغناطيسي در فلز تيرها وجذب ذرات باردار معلق در هوا ميباشد)

-3 بلوك :اصولاً استفاده از بلوك در سقف معايب ومشكلات معمول انواع بلوكها را بهمراه دارد كه از هزينه خريد وحمل وانبار كردن تا وزن اضافه تحميلي به سقف واثرات سوء احتما لي بر بتن وفولاد ومسائل اجرايي ديگر را شامل ميشود. اما علاوه برموارد فوق سقف كرميت مشكلات مضاعفي نيز در استفاده از بلوكها دارد . بواسطه نياز كرميت به بلوكهاي به ابعاد 40×25×65 وعدم استقبال كارخانه ها، از اين نوع سفال و احياناً عدم امكان دسترسي يا توانايي شركت كرميت درساخت بلوك سفا لي ، استفاده ازبلوك بتني توصيه شده است كه مسلماً موجب افزايش وزن تمام شده سقف ميگردد. البته شركت كرميت پارس ، استفاده از بلوكهاي يونو ليتي ويا قالب فلزي رانيز توصيه كرده است وهمانطور كه مطرح شد در استفاده از بلوكهاي يونوليتي آ تشزا بودن آن و... همچنين استفاده از قالبهاي فلزي ، افزون بر تحميل هزينه هاي سقف كاذب ، ميتواند موجب بوجود آمدن هزينه هاي بسيار زياد در صورت بتن ريزي همزمان چند سقف گردد. ( بعبارتي ديگر ، استفاده ازقالب فلزي بجاي بلوك، عملاً با مهمترين ويژگي اين سقف كه همان سرعت اجراي كرميت است همخواني نداشته ونيازبه انتظار تا قالب گشايي خواهد داشت ) .

-4 نيروي ماهر : اين سقف نياز به سقف زن ماهر وعوامل اجرايي آموزش ديده دارد .

-5 تولید بدون محاسبه: درحال حاضرکتابی تحت عنوان((جداول تیرچه های فولادی با جان باز))موجود است که با توجه به بارهای مختلف ونوع بتن ریزی ونوع بلوک مورد استفاده،جداولی راارائه نموده که دران،مقطع بال فوقانی وتحتانی تیرچه ها اورده شده است. ناشراین کتاب در ابتدا هرگونه ساخت تیرچه را منوط به محاسبه ،توسط مهندسین محاسب نموده است.اما اکثر قریب به اتفاق تولید کنندگان ،تیرچه ها را براساس همین جداول تهیه می نمايند .

بدلیل وجود کنترلهای زیاد در محاسبات هر تیرچه ، ونیز لزوم سعی وخطا در انتخاب مقطع بهینه اقتصادی ،ونیز وجود تیرچه هایی با طولهای مختلف در هر ساختمان ونیاز به طراحی هر تیرچه بطور جداگانه ،انجام محاسبات تیرچه های کرمیت امری مشکل به نظر می رسد،که فقدان نرم افزارهای کارا،سریع ومطمئن در این زمینه کاملا مشهوداست.

-6وجوداختلاف نظر در اجرا : بدلیل عدم توضیح کامل جزئیات اجرایی در ایین نامه های موجود،اختلافاتی در زمینه جزئیات اجرایی بین مهندسین ناظروصاحب نظران وجوددارد،که ازجمله میتوان به مواردی همچون سایز آرماتورهای کلاف میانی،نیاز ویا عدم نیاز به آرماتورها ی تقویت سرتیرچه هاو...اشاره نمود.

-7 دخالت افراد غير متخصص در اين كار خاص اجرايي : نکته دیگر اینکه ،در شرایط فعلی بدلیل اطلاعات ناکافی کارفرمایان درخصوص اجرای سقفهای کرمیت ، موقعیتی برای افرادغیر متخصص وفرصت طلب بوجود آورده است ،که با ارایه قیمتهای نازل وبا اجرای غیر اصولی سقفها ،امکان خطر آفرینی سقفها را به هنگام باربری نهایی وحتی در حین اجرا وبتن ریزی افزایش می دهند.ترس از عدم تحمل بارهای اجرایی توسط تیرچه هاواستفاده از شمع بندی در زیر سقفهای کرمیت ،شاهد این مدعاو نشان دهنده فقدان پشتوانه محاسباتی وتفکر مهندسی در اجرای بعضی از این سقفها می باشد.

امكان حذف كش ها :

عمده ترين بحثي كه در زمينه سقف های كرميت وجود دارد. در مورد امكان حذف كش هاست .

كش ها : كش ها تيرهاي اصلي هستند كه اتصالات آنها عموماً بصورت دوسر مفصل ميباشد ، بنابراين متحمل بار جانبي نميشوند . از طرفي بار ثقلي نيز روي آنها هدايت نمي شود . بنابراين اين تير عملاً نقش باربر نداشته وتنها وظيفه قاب بندي وهماهنگي تغيير مكان ها را برعهده دارد .

در سقفهای تیرچه بلوک معمولی بعلت عدم امكان اتصال مكانيكي بين تيرچه هاي بتني وپل هاي فلزي ، فرض بر اين است كه هماهنگي تغيير مكان جانبي قاب ها به وسيله كشها تأ مين ميگردد.

وجه تمايز سقف هاي كرميت در مقايسه با سقف هاي تيرچه وبلوك معمولي این است که تيرچه ها،در سقف کرمیت فلزي بوده وبه اسكلت جوش ميشوند .بنابراین امکان کنترل تغييير مكان جانبي قاب ها توسط تیرچه ها وجود دارد .

پس ازگرفتن بتن وتشكيل مقطع مركب تنش فشاري بتن ، به طور قابل ملاحظه اي از تنش مجاز كمتر است ومي توان روي اين ظرفيت اضافي در ظرفيت باربري نهايي سقف حساب كرد . طبق نظر مخترع سقف كرميت شبكه به هم پيوسته پل هاوتيرچه هاي كرميت ميتواند دال بتني سقف رادر مقابل نيروهاي درون صفحه اي مسلح كند واين سقف مانند يك ديافراگم صلب عمل كند وديگر نيازي به استفاده از كش ها ندارد، اما سازمان مديريت وبرنامه ريزي كشور اين ايده را رد كرده واجراي كش ها راضروري دانسته است.

معرفی انواع دیگر سقف کرمیت

سقف کمپوزیت کرمیت

دراين سقف با استفاده از قالب هاي فلزي فضاهاي خالي بين تيرچه ها قالب بندي شده ونهايتاً با حذف قالب ها، پس ازبتن ريزي ، سقفي سبك در اختيار خواهيم داشت . ضمناً دراين سيستم به علت غرق شدن كامل جان تيرچه ها دربتن لرزش كمتري رادر مقايسه با سيستم هاي مشابه كمپوزيت ( دال بتني روي پروفيل هاي I شكل ) مشاهده ميكنيم .

سقف ضربی کرمیت

وجود اشكالات عمده درعملكرد سقف هاي ضربي باتيرآهن مانند عدم ايجاد يك ديافراگم مناسب بين ستون ها ومصرف زياد فولاد در مقايسه با مقدار باربري ، باعث شد تا باارائه طرحي بهينه «سقف ضربي كرميت » ، نسبت به اصلاح اين سيستم اقدام گردد. در سيستم طاق ضربی کرمیت وجود بتن روی سقف ميتواند يك ديافراگم مناسب بين ستون ها ايجاد كند وهمچنين به علت باز بودن جان تيرچه ها مقدار زيادي در مصرف فولاد صرفه جويي مي شود.

سقف های مجوف بادکنکی

سقف های مجوف بادکنکی

Bubble Deck

مقدمه

دیافراگم بادکنی سیستمی مبتنی بر فن آوری ترکیبی پیوند هوا و فولاد می باشد. این سیستم دال دو طرفه مجوفی است که در آن استفاده از توپ های پلاستیکی باعث حذف بتن غیر باربر می گردد. با انطباق شکل هندسی این توپ ها و پهنای موثر توری مشبک ، مدول بتنی بهینه ای به دست می آید که باعث ایجاد کارائی ماکزیمم و همزمان آن در نواحی لنگر حداکثر ، می گردد.

این سیستم سازه ای اولین بار توسط آقای برونینگ یکی از مهندسان عمران دانمارکی معرفی شده و در مجامع علمی و فنی مورد بحث و آزمایشات متعدد قرار گرفت. گزارشات آزمایش ها در دانشگاه آیندهون هلند، موید آن بوده است که سقف بادکنی هم از لحاظ تئوری و هم عملی با دال توپر قابل مقایسه می باشد. رفتارها هم در کوتاه مدت و هم بلند مدت مشابه می باشند.

اصول اولیه و انواع این سقف ها

ساختار مقاومتي اين نوع سقفها در نتیجه شکل هندسی دو مولفه مشخص سازه ای به ترتیب زیر به وجود می آید :

-1 توری مشبک تقویتی جوش شده ( در بالا و پایین ) .

-2 توپ های پلاستیکی مجوف ( در وسط ) .

هنگامی که توری های مشبک تقویتی در بالا و پایین به یکدیگر وصل شده و توپ های پلاستیکی بین این دو شبکه قرار داده شوند ، یک مدول پایدار این سازه ساخته می شود . توری های مشبک تقویتی توپ ها را در محل دقیق و تعیین شده نگه داشته ، توزیع نموده و قفل می نماید. همزمان با آن توپ های پلاستیکی سطح بین دو توری را پر کرده و فضایی مجوف تولید می کنند. هنگامی که توری فولادی بالا و پایین بتن ریزی می شوند ، یک دال مجوف دو طرفه یکپارچه به دست می آید.

سقف نيازيت

سقف نيازيت

مبتكر و سازنده اين سقف ،‌آقاي مهندس نيازي ميباشد كه دومقاله توسط ايشان و مهندس مهدي حاج اسماعيلي كارشناس بخش سازه مركز تحقيقات ساختمان و مسكن ، تحت عناوين زير به چاپ رسيده است .

-1سبك سازي ساختمان با استفاده از سقف سبك نيازيت سقف نهمين همايش توسعه مسكن در ايران مهر ماه 1381 .

-2ارتقاي كيفيت طراحي وساخت سقف ساختمانهاي موجود در راستاي سبك سازي وبهينه سازي مصرف انرژي .

اين سيستم ازخانواده سقفهاي تيرچه بلوك ميباشد وعمده تفاوت آن نسبت به سقف هاي تيرچه بلوك درنوع تيرچه هاي آن ميباشد .

متناظربا سيستم تيرچه بلوك معمولي، در اين سيستم بجاي تيرچه هاي بتني ، از تيرچه هاي فولادي با جان خالي وبعبارت ديگر تيرچه خرپايي بدون بتن ريزي در تيرچه استفاده ميشودوبه جاي بلوكهاي سفالي يا بتنی ،از بلوكهاي گچي به همراه بلوكهاي پلي استايرن، ويا بلوكهاي لیكا به همراه بلوكهاي پلي استايرن ، به طولي برابر تيرهاي فولادي استفاده ميشود . روي بلوكهاي پلي استايرن مش فولادي ودر نهايت بتن به ضخامت 5 سانتیمتر ريخته ميشود .

اجزای تشکیل دهنده نیازیت سقف

-1تيرچه هاي فولادي

تيرهاي فولادي با جان خالي ، عضو اصلي باربر در اين سيستم اند ،‌در ساخت اين تيرها ميلگرد هاي آجدار يا صاف با نمره هاي متنوع ، تسمه هاي فولادي وسپري استفاده ميشود . مشخصات اين تيرها طبق طراحي مورد نظر صورت پذيرفته ودرنقشه هاي اجرائي ارايه ميگردد.

-2بلوك نيازيت

قسمت اعظم مواد تشكيل دهنده اين بلوك را گچ تشكيل مي دهد كه مواد افزودني نيز به آن افزوده مي شود تا وزن مخصوص بلوك را به 600 كيلوگرم برمتر مكعب برساند.

بلوك گچي نيازيت با ضخامتهاي مختلف مطابق نقشه هاي اجرائي درقسمت پائين تير فولادي روي لبه تسمه ها در فاصله داخلي تيرها ( 50تا70 ) وعرض 20 تا 25 سانتيمتر درطول تير استفاده مي شود. در قسمت زيرين اين بلوك عمليات نازك كاري انجام مي گيرد. عمق بلوك بر حسب مشخصات سقف، متغير است .

-3بلوکهای پلی استایرن

در نيازيت سقف علاوه بر آن كه بلحاظ عايق بندي از يك بلوك پلي استايرن استفاده شده است ، يك لايه بلوك گچي سوراخدار نيز در زير بلوكهاي پلي استايرن اجرا شده كه اين لايه گچي علاوه بر عايق بودن، محافظ مناسبي براي بلوك پلي استايرن در مواقع آتش سوزي است .

اين بلوك ( پلي استايرن ) نقش پر كننده و قالب بتن دال سقف نيازيت را بر عهده دارد و البته نقشهاي ديگر از جمله عايق حرارت و صدا را نيز مي توان به اين موارد افزود.

-4دال بتني

ضخامت بتن دال فوقاني بايد حداقل 5 سانتيمتر بوده و بمنظور جلوگيري از ترك خوردگي در اين لايه بتني، در اثر تغييرات درجه حرارت و انقباض وانبساط بتن از ميلگردهاي حرارتي استفاده ميشود .

ویژگيهاي سقف نيازيت

محاسن

-1تيرچه هاي سقف نيازيت ، بدليل فلزي بودن ، شكننده نيستند ، حمل ونقل و انبار كردن آنها آسانتر است و ضايعات كمتري دارند ومدت زمان لازم جهت ساخت تيرچه هاي فلزي در مقايسه با تيرچه هاي بتني ، با توجه به اينكه ، تيرچه هاي بتني بايد به مدت هفت روزدر حوضچه هاي اب نگهداری شود،کمتر است.( حدود 60% نسبت به تيرچه هاي بتني سبكتر ميباشند).

-2بعلت امكان استفاده از نيازيت سقف در دهانه هاي بالا ، محدويت هاي معماري در اين سقف ، نسبت به سقف تيرچه بلوك كمتر شده است .

-3مي توان با برش دادن بلوك پلي استايرن، لوله كشي هارا از داخل سقف و از فضاي خا لي تيرچه ها عبور داد، بدين ترتيب مي توان ازاضافه وزني كه پوكه ريزي در سقف تيرچه بلوك به سازه تحميل مي كرد، در اين سقف صرفنظر شود. كه البته اين عمل مشكل بزرگي به همراه مي آورد كه در قسمت 8 به آن اشاره مي شود .

-4استفاده از دو لايه بلوك با جنس هاي متفاوت يعني پلي استايرن وگچ ،‌هر كدام به نوبه خود در عايق نمودن سقف دربرابر صدا و جلوگيري از اتلاف انرژي حرارتي – برودتي موثر مي باشند.

-5بلوك هاي گچي زيرين،محافظ مناسبي براي بلوك هاي پلي استايرن در مواقع آتش سوزي ميباشند ودر ضمن با استفاده از بلوكهاي گچي در لايه زيرين سقف ، پيوستگي و چسبندگي به مراتب مناسب تري بين سقف سازه اي ونازك كاري آن پديد مي آيد .

-6 استفاده از بلوك پلي استايرن ، مشكل جذب شيره بتن توسط بلوک وپايين آمدن كيفيت بتن مرتفع شده است .

-7تيرچه هاي اين سقف نيز ، مانند تيرچه هاي سقف کرومیت خود ایستا بوده و بی نیاز از شمع بندی می باشد.

-8طبق نظر مبتکر سقف، این سقف، نسبت به سقف تيرچه بلوك حدود 50% سبكتر شده است. كه البته ،بعلت استفاده از تيرچه هاي فلزي وزن سقف مقداري كمتر شده است ودر ضمن سبكتر شدن سقف بعلت عبور تاسيسات از داخل سقف سازه اي اشتباه بزرگي است، چون در صورت بروز مشكل براي لوله هاي تاسيسات، دسترسي به آنها رابسيار مشکل وبعضا غیر ممکن می سازد.‏‎‎

-9تصور ميشود كه سبكي 50 درصد ي سقف نيازيت نسبت به سقف تيرچه بلوك بادر نظر گرفتن بلوكهاي سفالي ويا حتي بتني درمحاسبه وزن سقف تيرچه بلوك انجام گرفته است بنابراين اين مقايسه اشتباه است ، چون درسقف تيرچه بلو ك نيز، امكان استفاده از بلوكهاي پلي استايرن مي باشد .

معايب

-1استفاده ازدوسری بلوك بطور همزمان، موجب طولاني تر شدن زماني كه صرف بلوك ها مي شود، خواهد شد. بعبارتي ديگر خريداري، حمل، انبار كردن و نيز چيدن بلوكها برروي سقف، بجاي اينكه فقط در مورد بلوك سفالي يا فقط در مورد بلوك بتني در سقف تيرچه بلوك انجام شود، حال بايد در مورد دو سري بلوك ( گچي و پلي استايرن ) انجام گيرد.

-2همانند سقف كروميت، خود ايستابودن تيرچه ها، منجر به مصرف فولاد مضاعف در تيرچه ها ميشود.

سقف تیرچه بلوک

سقف تیرچه بلوک

مهمترین ویژگیهای این نوع سقف در مقایسه با ساير سقفها از جمله : سقف تیرآهن – طاق ضربی و دال بتنی یکپارچه آمده است:

-1 به علت مصرف بلوک تو خالی و حذف بتن ناحیه کششی در مصرف بتن صرفه جویی می شود.

-2 به علت تولید تیرچه و بلوک در کارخانه نیروی انسانی کمتری مورد نیاز است .

-3 وزن تیرچه ها کم است به طوریکه توسط کارگران قابل نصب است و در طبقات کم نیاز به جرثقیل نیست .

-4 به علت پیش ساخته بودن تیرچه و بلوک نصب سقف بسیار آسان و سریع خواهد بود .

-5 قالب بندی زیر سقف فقط به شمع بندی و نصب چهار تراش در فاصله های معین جهت تامین تکیه گاههای موقت تیرچه ها محدود میشود .

-6 به طور یکپارچه بتن ریزی می شود و بتن کمتری نسبت به سقفهای بتن آرمه معمولی مورد نیاز است .

-7 مقاومت سقف اجرا شده با تیرچه بلوک در برابر نیروهای افقی ( باد – زلزله ) بسیار خوب است .

-8 به علت تو خالی بودن بلوک سقف عایق حرارتی و صوتی خوبی است .

-9 به علت مسطح بودن زیر سقف در مقایسه با طاق ضربی ضخامت نازک کاری به حداقل می رسد و بار مرده سقف کمتر می شود .

-10با توجه به مصرف کم فولاد از نظر اقتصادی مناسب است .

مشخصات فنی تیرچه پیش ساخته خرپایی مورد استفاده در سقف تيرچه و بلوك

پاره ای از محدودیت ها و ویژگیهای فنی سقف تیرچه و بلوک که در قسمت اول گفته شد شامل تیرچه پیش ساخته نیز می شود. در زیر ویژگیهای مهم اجزای تشکیل دهنده خود تیرچه ، مورد بحث قرار می گیرد. تیرچه پیش ساخته از قسمت های زیر تشکیل می یابد : -1 عضو کششی-2 میلگردهای عرضی-3 میلگرد بالائی-4 ميلگرد كمكي اتصال -5 بتن پاشنه

-1 عضو کششی

حداقل تعداد میلگرد کششی دو عدد بوده و سطح مقطع میلگردهای کششی از طریق محاسبه تعیین می شود . در هر صورت ، سطح مقطع میلگرد کششی برای فولاد نرم ، از 0.0025 ، و برای فولاد نیم سخت و سخت ، از 0.0015 برابر سطح مقطع جان تیر نباید کمتر باشد . توصیه می شود قطر میلگرد کششی از 8 میلیمتر کمتر و از 16 میلیمتر بیشتر نباشد. در مورد تیرچه هایی که ضخامت بتن پاشنه آنها 5.5 سانتیمتر یا بیشتر باشد ، می توان حداکثر قطر میلگرد کششی را به 20 میلیمتر افزایش داد. برای صرفه جویی در مصرف فولاد و پیوستگی بهتر آن با بتن ، معمولا از میلگرد آجدار ، به عنوان عضو کششی استفاده می شود. حداکثر سطح مقطع میلگردهای کششی ، بستگی به نوع فولاد و بتن مصرفی دارد و نباید از مقادیر جداول استاندارد بیشتر باشد.

نكات مورد توجه در مورد اعضاي كششي تيرچه ها كه هر غفلتي از آنها باعث گرفتاريهاي زيادي خواهد شد :

-1-1 نکته بسیار حائز اهمیت اینست که در عمل باید از تطبیق مقاومت میلگردهای مورد استفاده با مقاومت قید شده در جدولها و محاسبات اطمینان حاصل کرد.

-2-1 در صورت استفاده از میلگردهای کششی به تعداد بیش از دو عدد ، دو میلگرد طولی باید در سرتاسر طول تیرچه ادامه یابند ، ولی طول مورد نیاز بقیه میلگردها را می توان با توجه به نمودار لنگر خمشی محاسبه و در مقطعی که مورد نیاز نیست ، قطع نمود.

-3-1 فاصله آزاد بین میلگردهای کششی نباید از قطر بزرگترین دانه شن بتن مورد مصرف در پاشنه تیرچه به اضافه 5 میلیمتر کمتر باشد.

-4-1 فاصله میلگرد کششی از لبه جانبی بتن پاشنه تیرچه ، به شرط وجود بلوک ، نباید از 10 میلیمتر کمتر باشد و فاصله آزاد میلگرد کششی از سطح پائین تیرچه ( پوشش بتنی روی میلگرد ) نباید از 15 میلیمتر کمتر باشد . در صورتی که از کفشک ( قالب سفالی ) استفاده شود ، فاصله آزاد میلگرد کششی از قسمت بالائی کفشک نباید از 10 میلیمتر کمتر باشد.

-5-1 پوشش روی میلگردها که در بالا شرح داده شد ، مربوط به تیرچه های مورد استفاده برای فضاهای داخلی ساختمانهاست. در صورتی که این تیرچه ها در محیط های باز ، مانند بالکن یا در فضاهایی که دارای مواد زیان آور برای بتن می باشند ، ادامه یابند ، اجرای یک لایه اندود ماسه سیمان پر مایه به ضخامت حداقل 15 میلیمتر در زیر پوشش ، ضروری است. در ساختمانهائی که خورندگی فراگیر است یا در اقلیمهای خورنده باید حداقل ضخامت پوشش بتنی روی میلگردها رابه 30 میلیمتر افزایش داد.

-2

-2 میلگردهای عرضی

-1-2 این میلگردها جهت منظورهای زیر در تیرچه تعبيه می شوند:

-1-1-2تامین اینرسی (=لختی ) لازم جهت مقاومت تیرچه در هنگام حکل و نقل.

-2-1-2 تامین مقاومت لازم جهت تحمل بار بلوک و بتن پوششی در بین تکیه گاه های موقت ، پیش از به مقاومت رسیدن بتن.

-3-1-2 جهت تامین پیوستگی لازم بین تیرچه و بتن پوششی ( درجا )

-4-1-2 تامین مقاومت برشی مورد نیاز تیرچه.

-2-2نكات مورد توجه در مورد ميلگردهاي عرضي تيرچه ها كه هر غفلتي از آنها باعث گرفتاريهاي زيادي خواهد شد :

-1-2-2برای میلگردهای عرضی از نوع فولاد نرم و نیم سخت استفاده می شود که بصورت مضاعف یا منفرد تولید می شوند.

-2-2-2 سطح مقطع میلگردهای عرضی نباید از 0.0015bw.t کمتر اختیار شود که bw عرض جان مقطع و t فاصله دو میلگرد عرضی متوالی است.قطر میلگردهای عرضی از 5 میلیمتر تا 10 میلیمتر تغییر می کند ، و در هر حال ، حداقل قطر برای خرپای با میلگردهای عرضی مضاعف 5 میلیمتر ، و برای خرپای با میلگرد عرضی منفرد، 6 میلیمتر است. در مورد خرپای ماشینی ، میلگردهای عرضی به طور مضاعف و از نوع نیم سخت می باشند. قطر میلگردهای عرضی این نوع خرپاها بین 4 الی 6 میلیمتر تغییر می کند.

-3-2-2 حداقل زاویه میلگرد عرضی نسبت به خط افق ، 30 درجه است و معمولا از 45 درجه کمتر نیست. ارتفاع خرپای تیرچه معمولا با توجه به ضخامت سقف ، که خود تابعی از دهانه مورد پوشش است ، تعیین می شود. فاصله میلگردهای عرضی متوالی در تیرچه ها ، حداکثر 20 سانتیمتر است.

-4-2-2 در بعضی از انواع تیرچه ها ، به جای میلگرد عرضی ، از ورق خم کاری شده با تسمه استفاده می شود.

-3میلگرد بالائی

از میلگرد بالائی ( میلگرد ساده یا آجدار ) به منظور تحمل نیروی فشاری خرپا در مرحله اول باربری تیرچه استفاده می شود و قطر آن با توجه به نوع میلگرد و طول دهانه ، فاصله تیرچه ها ، ارتفاع خرپای تیرچه و ضخامت بتن پوششی ، همچنین فاصله های جوشکاری عرضی ، از 6 تا 12 میلیمتر متفاوت است .

در بعضی از انواع تیرچه ها ، از تسمه یا ورق به جای میلگرد بالایی استفاده می شود. جدول زیر به عنوان راهنمای تعیین میلگرد بالائی تیرچه های غیر ماشینی توصیه می شود:

تا دهانه 3 متر 6 میلیمتر

دهانه 3 متر تا 4 متر 8 میلیمتر

دهانه 4 متر تا 5.5 متر 10 میلیمتر

دهانه 5.5 متر تا 7 متر 12 میلیمتر

-4 میلگرد کمکی اتصال

-1-4 این میلگرد ، به منظور مهار کردن میلگردهای کششی و امکان استقرار بیش از دو میلگرد کششی در ناحیه پاشنه تیرچه ، به کار برده می شود.

-2-4 قطر میلگردهای کمکی اتصال ، 6 میلیمتر و طول آنها در حدود فاصله میلگردهای کششی است. میلگردهای کمکی اتصال در فواصل 40 تا 100 سانتیمتری از یکدیگر نصب می گردند. در بعضی از کارخانه های تولید تیرچه که جهت قالب بتن پاشنه از ناودانی استفاده می شود ، معمولا بتن پاشنه تا انتهای میلگرد کششی ادامه می یابند. -3-4 در این موارد ، بهتر است میلگرد کمکی در فاصله 12 سانتیمتری از دو انتهای میلگرد کششی نصب شود تا هنگام اجرای سقف ، و در صورت شکستن دو سر تیرچه جهت نمایان شدن میلگردهای کششی ، خرپا صدمه نبیند.

-4-4 جوشکاری : اتصال میلگردهای عرضی و اعضای بالایی و زیرین خرپای تیرچه ، معمولا توسط نقطه جوش تامین می گردد. البته می توان از هر نوع عمل جوشکاری مناسب ، جهت اتصال اعضای خرپا استفاده کرد ، مشروط بر آنکه در مرحله جوشکاری ، از سطح مقطع اعضای خرپای تیرچه کاسته نشود ، مشخصات مربوط به جوشکاری باید مطابق آئین نامه های معتبر داخلی یا خارجی باشد.

-5 بتن پاشنه

-1-5 حداقل عرض بتن پاشنه 10 سانتیمتر است و نباید از ( 3.5/1 ) برابر ضخامت سقف کمتر باشد. ارتفاع بتن پاشنه باید به میزانی باشد که قابل بتن ریزی بوده و پوشش بتن روی میلگرد را جهت ایجاد مقاومت در برابر آتش سوزی تأمین نماید و همچنین پس از قرار گرفتن بلوک با سطح زیری تیرچه همسطح گردد. معمولا ضخامت بتن پاشنه 4.5 تا 5.5 سانتیمتر و عرض آن 10 تا 16 سانتیمتر است.

-2-5 پاشنه پس از جاگذاری خرپا در قالب فلزی یا در قالب دایمی سفالی ( کفشک ) بتن ریزی می گردد. بتن پاشنه نقش بسیار مهمی در نحوه اجرای سقف دارد. چنانچه سطوح افقی و عمودی تیرچه ، در امتداد طولی انحنا داشته باشند ، جاگذاری بلوکها با مشکلاتی مواجه خواهد گشت. نشمینگاه بلوک باید صاف و یکنواخت باشد تا بلوکها به طور یکنواخت در محل خود قرار گیرند و سطح زیرین سقف برای نازک کاری بعدی مناسب گردد.

-3-5 حداقل تاب فشاری بتن پاشنه ، 250 کیلوگرم بر سانتیمتر مربع است. مواد تشکیل دهنده مخلوط بتن برای یک متر مکعب بتن پاشنه تیرچه به شرح زیر توصیه می شود :

شن و ماسه تا 12 ( تا 12 میلیمتر ) 1200 لیتر سیمان 300- 400 کیلوگرم

-4-5 پس از بتن ریزی پاشنه ، باید مراقبت های لازم جهت نگهداری و مرطوب نگهداشتن بتن معمول گردد. نوع بتن و ضخامت پوشش بتنی روی میلگردهای کششی ، تأثیر زیادی در مقاومت سقف در مقابل آتش سوزی دارد. در صورتی که بتن پاشنه تیرچه معیوب و شکسته باشد، باید آن تیرچه را از محل عیب به دو تیرچه کوتاهتر تقسیم نمود، و یا نسبت به خرد کردن کامل بتن پاشنه و بتن ریزی مجدد آن اقدام کرد.

-5-5 در صورت استفاده از قالب فلزی و عدم استفاده از کفشک، تیرچه بتن ریزی شده را می توان، بسته به شرایط حرارت محیط پس از 24 تا 48 ساعت از قالب خود جدا کرد. هنگام بتن ریزی پاشنه تیرچه باید به دقت خرپا داخل قالب فلزی یا کفشک قرار گیرد و میلگرد کششی در تمام طول تیرچه به طور یکسان و طبق ویژگیهای یاد شده رعایت شود. معمولا بتن تیرچه در مدت 10 روز پس از بتن ریزی به مقاومت عملی (working strength) خود می رسد.

-6-5 مشخصات مواد افزودنی جهت زود گیر کردن و ایجاد کارائی بیشتر باید مطابق آئین نامه های معتبر داخلی یا بین المللی باشد.

سقف سياك

سقف سياك

مقدمه : تاريخچه سقف سياك

براي اجراي سقف تيرچه بلوك ، در زير تراز سقف با تخته هاي نئوپان يك سطح تراز ايجادشد سپس روي آن با بلوكهاي يونوليتي وبا فواصل 10 سانتي متر از يكديگر ،‌شكل كلي سقف تشكيل شد . در مرحله بعد با قراردادن تيرچه بدون فندوله وسپس ميلگرد حرارتي ، ميلگرد گذاري به انجام رسيد . سپس بتن ريزي انجام شد. وپس از 7روز قالب ها راباز كرده ويونوليت ها رااز سقف خارج كردند. بعد از آن ، قالبها ي متعددي از جنس تخته وچوب وآلومينيم و... تاپلي استر وفايبرگلاس مورد آزمايش قرار گرفت ، تا نهايتاً سقف سياك شكل گرفت .

البته بايد توجه داشت كه سقف سياك درواقع يك سقف جديد نيست ، بلكه همان سقف تيرك ميباشد، كه شايد حتي قدمت آن به قبل از سقف تيرچه بلوك برسد. اما نوآوري انجام گرفته ، در زمينه تكنولوژي قالب بندي اين سقف ميباشد ، كه در عين سادگي ، مشكلات بسياري از خانواده سقف هاي تيرچه بلوك راحل كرده وموجب بهينه شدن اين سقف درزمينه مصرف مصالح ، رفتار سقف ، اجراي سقف و.... شده است .

انواع سقف سياك

سقف سیاک در دو نوع سیاک50 و سیاک 100 ، فعلا در بازار وجود دارند و اجرا مي شوند .

مراحل اجراي سقف سياك

-1 بستر سازي درتراز زير سقف با استفاده از قوطيهاي فلزي وجكهاي فلزي با قابليت تنظيم ارتفاع براي ترازنمودن بسترمناسب براي كارگذاري قالبهاي فلزي.

-2 كارگذاري قالب هاي فلزي در جهت تير ريزي مطابق بانقشه هاي محاسباتي سازه ، لازم به ذكر است قالب ها به گونه اي طراحي وساخته شده اند كه امكان لغزندگي روي هم رادارا ميباشند واين امكان فراهم مي باشد كه دهنه هايي با ابعاد مختلف بدون هيچ محدوديتي در فرم واندازه ( فقط محدويت سازه اي ومحاسباتي براي طول دهنه ) ، پوشش كامل راپيدا نمايند.

-3 نصب لقمه هاي بتني پيش ساخته در داخل قالب ها جهت كنترل پوشش كامل وزيرين ميلگرد ها .

-4 ميلگردگذاري درداخل قالبها ، مطابق با نقشه ها ومحاسبات سازه اي . وبستن آنها باسيم وبدون استفاده از جوش الكتريكي، كه مسلماً به ازدياد كار آيي ميلگرد كمك شاياني مينمايد وهمچنين اين سيستم ميلگردگذاري كنترل كاملي رادررويت ميلگرد، تا آخرين دقايق قبل ازبتن ريزي براي مهندس ناظر فراهم مينمايد .

شايان ذكر است ميلگردهاي زيگزاگ كه جهت حمل تيرچه تعبيه ميشوند ،در اين روش حذف ميگردند وتنها ميلگردهايي كه براي كنترل كشش وبرش واحياناً كمانش محاسبه گرديده ، تعبيه ميگردند .

-5 نصب يونوليتها ي 7×7‌×10 سانتيمتر جهت ايجاد حفره هاي عبور تاسيسات عمود برتيرچه .

-6 بتن ريزي سقف مطابق با مشخصات فني بتن محاسبه شده دراين مرحله انجام ميگردد. درروش سياك بام بواسطه نبود آرماتورهاي زيگزاگ وهمچنين سطوح صاف قالب ها ، روندگي بتن وويبره نمودن آن مطلوبتر بوده وبواسطه برداشت قالب ها ، ورويت بخش زيرين سقف،پيمانكار موظف به اجراي بتن ريزي دقيق تر وبهتري ميباشد . و خاصيت ديگري كه بدست ميابد پوشش مطلوب ويكپارچه آرماتورهاي تيرچه در قسمت پايين آن ميباشد.

-7 قالب برداري : قالب هاي فلزي اين امكان را فراهم ميسازد كه بتن كمترين ميزان از دست دادن رطوبت وشيرآبه خود راداشته باشد وهمچنين درزمان آب دادن به بتن ، آب به قسمت هاي زيرين بتن رفته ودر قالب فلزي ماندگار ميگردد كه اين موضوع باعث غرقابي شدن ودر نهايت مانند حالت آزمايشگاهي، بهترين امكان عمل آوري براي بتن ،فراهم ميگردد ، اين روش هم مقاومت بتن راافزايش ميدهد وهم زمان قالب برداري رابسيار كاهش خواهد داد.

-8 عبور تاسيسات : بدليل محدويت امكان تعبيه حفره ها ،‌بایدحتي المقدور كوشش شود از لوله هايي با قابليت انعطاف ،مانند لوله هاي سبز ويا سوپر پايپ و... استفاده گردد.

-9 نصب هر نوع سقف كاذب دلخواه يا نصب پانلهاي گچي سياك بام مطابق ذيل .

-1-9 پانلهاي گچي سیاك بام به ابعاد 40×70 و ضخامت 1.5سانتیمتر .

-2-9 پانلها ازتركيب گچ ، الياف پ .پ وشبكه هاي توري پليمري ) وزن آن حدود 3.5 كيلوگرم ميباشد(.

ابتدا توريهاي دو طرف پانل با گچ وخاك به ديواره هاي تيركهاي سياك بام متصل ميگردند ودر محل اتصال با گچ يا گچ وخاك مجدداً تقويت ميگردد اين عمل ازبالاي پانل وميانه تيركها انجام ميشود .آخرين پانل كه امكان دستيابي به بالاي آن ميسرنميباشد ، بااندود كردن گچ وخاك به جداره هاي تيركها وسراندن وهل دادن پانل به داخل دهانه انجام ميپذيرد. براي اطمينان بيشتر در مورد آخرين پانل ميتوان توريهاي آن را يا به همان صورت در ميان گچ وخاك درگير كرد ويا ميتوان با امتدادآنها در زير تيرك يا ديواره بيروني تيرك ، مقاومت آنرا دوچندان نمود.

ويژگیها و محاسن سقف سياك

-1 كاهش بار سقف : حذف بلوك + حذف 40% ميلگرد تيرك + پوشش زيرين سبك+ حذف پوكه با عبور تاسیسات از زیر سقف.

-2 افزايش مقاومت سقف و سازه.

-3 عدم جوشكاري ميلگرد ها وكنترل آنها تا قبل ازبتن ريزي .

-4 كيفيت بهتر بتن بدلیل انجام ويبراسيون مناسب تر و همچنین بخاطر استفاده از قالبهای فلزی ،بلوکی وجود ندارد که اب بتن را جذب کند ودر ضمن بخاطر همپوشانی مناسب قالبها، نشت شيرابه بتن از زیر سقف نیز بسیار کمتر شده است.

-5 كنترل كيفي وكمي بتن قبل وبعد از بتن ريزي وبرداشتن قالبها.

-6 يكپارچگي تمام اجزاي سقف .

-7 كاهش وزن سازه در نتيجه كاهش بارهاي جانبي وثقلي و نهايتا رفتار مناسبتر سازه در برابر نيروهاي افقي مانند زلزله.

-8 مقاومت بسیار مناسب، در برابر خوردگي ها وآتش سوزي بواسطه پوشش يكپارچه وكامل ميلگردها.

-9 كاهش زمان ساخت يا افزايش سرعت دراجرا : اين كاهش زمان در اجرا و يا به عبارت ديگر سرعت بالاي اجرايي در اثر دو عامل زير حادث مي گردد :

-1-9 افزايش سرعت بوسيله تكنولوژي :

-1-1-9 قالبهاي فلزي :سبكتر ، سهولت وسرعت در نصب وقالبندي ، حمل ونقل آسان به كارگاه وطبقات ،قالب گشايي آسان ، انبار كردن متراكم وسريع) قوطيها وجك بسرعت بستر مناسب اجراي قالب را فراهم مي آورند.باداشتن قالب بيشتر در پروژه هاي بزرگ سرعت كاملاً قابل برنامه ريزي بوده وميتوان به حداكثر سرعت دست يافت ) .

-2-1-9 سرعت نصب واجرا وسبكي پانلها ي سقفي گچي.

-2-9 كاهش زمان با عوامل فرعي.

-1-2-9 حذف بلوك ، ساخت تيرچه، حذف پوكه.

-2-2-9 حذف خريد ، ساخت ، حمل ونقل ، انبار داري ، حمل به طبقات و... براي بلوك ، تيرچه ، پوكه.

-10 ویژگیهای اقتصادی :

-1-10 حذف خرید یا ساخت وحمل وانبارداری بلوکها وتیرچه ها.

-2-10 سبکی 25 درصدی سقف نسبت به سقف تیرجه بلوک وکاهش میلگرد تیرچه ها.

-3-10 حذف الکترود مصرفی،فوندوله،جوشکاری وانرژی مربوطه.

-4-10 حذف پوکه ریزی روی سقف(شامل خرید،حمل ونقل وحمل به طبقات واجرای آن ) معمولا محاسبان برای ضریب اطمینان بیشتر بجای پوکه با وزن مخصوص 600تا 700 کیلوگرم در متر مکعب از وزن مخصوص 1300تا1700 کیلوگرم در محاسبات استفاده میکنند (زمانیکه پوکه ریزی حذف شود دیگر جایی برای ریسک باقی نمی ماند ( .

-5-10 درمقایسه باسقف کامپوزیت،بواسطه کانالهای بسته درسیاک و وجود دیواره های بتنی ده سانتیمتری وهمچنین فاصله کوتاهتر تیرکها،فاصله تهی میانی در سقف عملکردمطلوبتری بعنوان ایزوله صوتی دارد.

محدودیت ها و معايب

-1 نیاز سقف به شمع بندی(خود ایستا نبودن سقف)،باعث عدم توانایی در اجرای همزمان سقف طبقات می شود.

-2 انحصاری بودن اجرای سقف سیاک.

سقف روفيكس

سقف روفيكس

ROOFIX

مقدمه

تعريف : روفيكس صفحه فلزي مشبكي است كه داراي هفت ناوداني به شكل V و تعداد حداقل 7000 شبكه در هر متر مربع مي‌باشد.

تاريخچه : بيش از چهل و پنج سال است كه در كشورهاي اروپايي از اين محصول استفاده مي‌شود. روفيكس در ابتدا به صورت سقف كاذب مسلح (بدون نياز به شبکه آرماتور) مورد استفاده قرار گرفت . با بستن روفيكس به زير تيرهاي فرعي توسط مفتول فلزي ديگر نيازي به نصب شبكه آرماتور براي نگهداري سقف كاذب وجود نداشت و اين خود موجب صرفه‌جويي در مصرف مصالح و همينطورباعث سرعت و سهولت در اجرا مي‌شد.

مقاومت خمشي قابل توجه روفيكس مهندسين را بر آن داشت كه با قرار دادن آن بر روي تيرهاي فرعي و ريختن بتن بر روي آن، اين محصول را به عنوان قالب و همينطور بخشي از فولاد تقويتي مورد استفاده قرار دهند. آزمايشات متعدد نشان دادند كه تركيب بتن با روفيكس از طريق درگير شدن بتن در شبكه‌هاي آن ، مقاومت قابل توجهي را در مقابل بارگذاري از خود نشان مي‌دهد.

امروزه روفيكس با حدود نيم قرن حضور در صنعت ساختمان در اروپا هنوز جزو يكي از مصالح ساختماني شناخته شده و مفيد محسوب مي‌شود.

مشخصات نوع توليد ايران ( شركت تكنو خلاق ) :‌

جنس ورق: ورق رول به ضخامت 0.8 ميليمتر از نوع فولاد مباركه ST- 12 و در دو نوع روغني و گا لوانيزه.

ابعاد ورق : عرض 82 سانتيمتر و طول حداكثر 12 متر بسته به انتخاب مشتري با توجه به محل كاربرد آن.

وزن : حدود 4 كيلوگرم در متر مربع .

روش اجراي سقفهاي مركب بتني با استفاده از ورقهاي روفيكس :‌

سیستم سقف روفیکس مشابه سقفهای مرکب بتنی (کامپوزیت )می باشد،دراین سیستم تیرهای فرعی که بافاصله m 1 ازیکدیگرقرارگرفته اندبصورت عمودبرتیرهای اصلی (پلها)قرارمیگیرند،روی تیرهای فرعی برشگیرها نصب میگردند،وظیفه برشگیرانتقال نیروی افقی ازپوشش بتنی سقف به تیرهای فولادی می باشد،برش گیرهادرواقع نقش مهاررا بازی می کنند و ازجداشدن پوشش بتنی از روی تیرجلوگیری بعمل می آورند . امروزه براي اين منظور از اتصالات برشی گوناگونی استفاده می شود همچون گل میخ ،مارپیچ،ورق تخت وانواع پروفیلها.

دراین سیستم سقف به دلیل ویژگیهای خاص سقف وبه منظورایجادسهولت در اجرا ازگل میخ به عنوان برشگیر استفاده میشود . برشگیرها را میتوان جهت سهولت اجرا قبل ازنصب تیرها روی آن نصب نمود اما معمولا این عمل به 2 دلیل بعداز نصب تیر صورت میگیرد:

-1 امکان کنده شدن گل میخها درحین انتقال تیروجوددارد.

-2 وجود گل میخ ها دست وپاگیر می باشد.

ورق يا قالب روفیکس یک صفحه مشبک فلزی است که تعدادی پروفیل طولی به صورت موازی بافواصل مشخص به منظور تامین صلبیت خمشی درروی آن تعبیه شده است، این قالب به صورتی روی تیرهای فرعی واقع میشودکه جهت پروفیلها ( پروفيل هفت ناوداني به شكل V و مقطعي كه در ورق روفيكس ايجاد شده است ) برجهت تیرهای فرعی عمودباشد،درمحلهای قرارگیری گل میخها نیز قالب را سوراخ نموده وگل میخ راازاین سوراخ عبور می دهیم،تاتمام قالب بطورکامل درتماس بابال فوقانی تیرهای فرعی قرار گیرد.سپس شبکه آرماتور موردنیاز با فواصل لازم ،براساس نتایج حاصل از محاسبات طراح ، روی تیرها قرار داده وپ س از آن اقدام به بتن ریزی با ضخامت لازم مینماییم ،دراین سیستم نیازی به نصب قالب نداریم چراکه صفحه فلزی روفیکس عملکرد یک قالب ثابت رادارد.

قالب فلزي روفيكس (نسل اول) يك قالب "درجا" است و اغلب براي اجراي سقف هاي مركب بتني و ديوارهاي يك پارچه از آن استفاده مي شود. از قالب روفيكس مي توان براي ساختن بناهاي روستايي بخصوص در مناطق زلزله خيز نيز استفاده كرد. امتيازات نهفته در روفيكس مانند سبكي، سرعت و سهولت در اجرا صرفه اقتصادي با توجه به شرايط اقليمي اكثر مناطق ايران، نياز به آن را تقريبا اجتناب ناپذير كرده است. استفاده موفق از روفيكس بخصوص در شهرستان بم را مي توان در احداث بيش از ده مدرسه و همينطور سه درمانگاه (با تاييد متخصصين هلال احمر جمهوري اسلامي و سازمان صليب سرخ بين المللي و در يك مورد ديگر با تاييد نمايندگان جمهوري اسلامي چك) و همينطور در برخي از بناهاي مسكوني اين شهرستان مشاهده كرد.

بتن ريزي روي سقف مركب بتني با استفاده از ورقهاي روفيكس :‌

متراكم كردن بتن در اين نوع سقف به راحتي توسط تخته ماله امكان پذير است ( اصطلاحاً به آن ويبره تخماقي اطلاق مي شود ) . اسلامپ مناسب براي بتن دال سقفها بايد بين 3 الي 5 سانتيمتر ‌باشد تا شيره بتن از منافذ قالب روفيكس خارج نگردد .

امتيازات سقف روفيكس

-1 سهولت اجرا

نصب روفيكس نيازي به نيروي ماهر مانند قالب بند ندارد و انجام آن توسط كارگران ساده ساختماني به راحتي امكان پذير اس ( البته كنترل هاي لازمه توسط مهندس ناظر و مجري اجتناب ناپذير است ) . همچنین همزمان با قرارگرفتن روفيكس بر روي تيرها، يك شبكه ايمني در زير پاي كارگران گسترده مي‌شود ( همين قالب روفيكس كه در واقع قادر به تحمل وزن كارگران آرماتور بند و غيره مي باشد تا زماني كه آماده بتن ريزي شود ) كه از سقوط اجسام و افراد بخصوص در هنگام آرماتوربندي سقف ، كاملا جلوگيري مي‌نمايد. همچنين اين موضوع در مورد سقفهايي كه بازشوهاي زيادي دارند ( مثلا در كارخانجات صنعتي ) بسيار حائز اهميت است و يك ايمني كاملي را تا انتهاي كار براي عبور و مرور و جلوگيري از سقوط افرادبوجود مي آورد .

-2 سرعت اجرا

سرعت قالب بندي با روفيكس در حدود 800 مترمربع در روز با دو كارگر مي‌باشد. با پوشش روفيكس در تمام طبقات ساختمان ،‌مي‌توان كلية طبقات را همزمان بتن ريزي كرد. در ضمن قابليت شكل پذيري روفيكس اين امكان را بوجود مي‌آورد كه فرمهاي پيچيدة معماري را نيز بتوان توسط آن به سهولت قالب بندي كرد.

-3 سهولت حمل و نقل ، و حجم ناچيز ضايعات

بر خلاف مصالحي مانند بلوك سفالي و بتني متداول ، بارگيري و حمل روفيكس هيچگونه ضايعاتي ندارد. انبار كردن روفيكس به فضاي كمي نيازمند است بطوري كه يك كاميون به ظرفيت 10 تن قادر است بيش از 2500 متر مربع قالب روفيكس را حمل كند.

-4 افزايش استحكام سازه

قرار گرفتن روفيكس در سطح زيرين دال ، يعني در ناحية حداكثر تنش كششي و قفل شدن بتن در شبكه‌هاي آن ، موجب مي‌شود كه تنش‌ هاي حاصل از بارگذاري به ناوداني‌ها روفيكس منتقل شوند. هر يك از ناوداني‌هاي روفيكس داراي سطح مقطعي برابر با 40 ميليمتر مربع (معادل سطح ميلگردي به قطر 7 ميليمتر) مي‌باشد. فاصلة‌ ناوداني‌هاي روفيكس از يكديگر 13.5 سانتيمتر است . بنابراين در هر متر عرض روفيكس سطح مقطع فلزي برابر 300 ميليمتر مربع قرار مي‌گيرد.

بر خلاف شبكة ميلگرد كه درآن ميلگردها مستقل از يكديگر عمل مي‌ كنند. ناوداني‌هاي روفيكس از طريق شبكة آن به يكديگر متصل بوده و يك سطح يكپارچة فولادي تشكيل مي‌دهند.

بارگذاري های متعدد نيز نشان داده‌اند كه تركيب روفيكس و بتن در صورتي كه متراكم كردن بتن و درگيري آن با شبكه‌هاي روفيكس به نحو مطلوبي انجام شده باشد،مي‌تواند در حذف و يا كاهش مصرف آرماتور ،مؤثر واقع شود.

طبق آزمایشات انجام شده بر روی سقف روفیکس ، مقاومت خمشی ازمایشگاهی این سقفها حدودا 20 درصد بالاتر از مقاومت خمشی محاسباتی انها می باشد.

این افزایش مقاومت ،بدان علت است که ،به هنگام بتن ریزی ،روفیکس در وسط دهانه حدود 1 سانتیمتر خیز بر می دارد و در نتیجه عمق مقطع مرکب بتنی دال در وسط دهانه افزایش یافته واین اضافه مقاومت رافراهم می کند. البته در جهت اطمینان ،در محاسبات سقف روفیکس طبق اظهارات توليد كننده ، فعلا از این پدیده صرفنظر می کنند.

جدول طراحي و انتخاب ضخامت دال بتني روي قالب روفيكس و رابطة بين ضخامت دال بتني و اندازة دهانة‌ تيرهاي فرعي براي شرايط مختلف بارگذاري درنمودار هایی تنظیم شده اند كه در كاتالوگهايي كه شركت تكنو خلاق در اختيار مشتريان قرار ميدهد ، درج گرديده اند . بعنوان مثال ، چنانچه فاصلة تيرهاي فرعي از يكديگر برابر با يك متر تعيين شده باشد ، دال بتني با ضخامت 7 سانتي‌متر مي‌تواند ، با رعايت حاشية‌ اطمينان قانوني ، سرباري معادل 1600 كيلوگرم بر متر مربع را تحمل كند. آزمايشات مختلف نشان داده‌اند كه ظرفيت نهايي دال در حدود سه برابر مقادير اين نمودارها مي‌باشد.

شرايط عمومي پيمان فصل 5

شرايط عمومي پيمان فصل 5

حوادث قهري، فسخ، ختم، تعليق، هزينه تسريع، خسارت تأخير، تسويه حساب، حل اختلاف

ماده 42 ـ بروز حوادث قهري

جنگ، اعم از اعلام شده يا نشده، انقلابها و اعتصابهاي عمومي، شيوع بيماريهاي واگيردار، زلزله، سيل و طغيانهاي غير عادي، آتش سوزيهاي دامنه دار و مهار نشدني، طوفان و حوادث مشابه خارج از كنترل دو طرف پيمان كه در منطقه اجراي كار وقوع يابد و ادامه كار را براي پيمانكار ناممكن سازد، جزو حوادث قهري به شمار مي‌رود و در صورت بروز آنها به ترتيب زير عمل مي شود. در بروز حوادث قهري هيچ يك از دو طرف، مسئول خسارتهاي وارد شده به طرف ديگر در اثر اين حوادث نيست.

الف) پيمانكار موظف است كه حداكثر كوشش خود را براي حفاظت از كارهاي اجرا شده كه در وضعيت قهري رها كردن آنها منجر به زيان جدي مي شود و انتقال مواد اوليه وتجهيزات پاي كار به محلهاي مطمئن و ايمن، به كار برد. كارفرما نيز بايد تمام امكانات موجود خود را در محل، در حد امكان براي تسريع در اين امر در اختيار پيمانكار قرار دهد.

ب) در مورد خسارهاي وارده شده به كارهاي موضوع پيمان، سخت افزار و نرم افزار و وسايل پيمانكار به شرح زير عمل مي شود.

1- هرگاه خسارتهاي وارده شده به كارهاي موضوع پيمان، مشمول بيمه موضوع بند “ج” ماده 21 باشد. براي جبران آن طبق همان ماده اقدام مي شود.

2- اگر خسارتهاي وارد شده به كارهاي موضوع پيمان مشمول بيمه موضوع بند “ج” ماده 21 نيست يا ميزان آن براي جبران خسارتها كافي نباشد، جبران خسارت به عهده كارفرماست.

3- جبران خسارتهاي وارد شده به سخت افزار ،نرم افزار و وسايل پيمانكار، با توجه به بند “د” ماده 21، به عهده پيمانكار است.

منظور از جبران خسارتهاي ياد شده در بندهاي “ب ـ 1” و “ب ـ 2” ، اعاده كارها به صورت پيش از وقوع حادثه است. پس از رفع وضعيت قهري، اگر كارفرما اعاده كارها را به حالت پيش از وقوع حادثه لازم و ميسر بداند، پيمانكار مكلف است كه اجراي كارها را بي درنگ آغاز كند. دراين صورت تمديد مدت مناسبي براي اعاده كارها به وضع اوليه، از سوي پيمانكار پيشنهاد مي شود كه پس از رسيدگي و تأييد مهندس مشاور و تصويب كارفرما به پيمانكار ابلاغ مي گردد.

ج) اگر كارفرما ادامه يا اعاده كارها به وضع اوليه را ضروري تشخيص ندهد، يا اگر وضعيت قهري بيش از شش ماه ادامه يابد، بدون رعايت بند “د” ماده 47، طبق ماده 47 ، به پيمان خاتمه مي‌دهد.

كارفرما هزينه هاي توقف كار پيمانكار را براي مدت مازاد بر يك ماه اول طبق بندهاي “ب” و “ج” ماده 48 پرداخت مي‌كند.

ماده 43 ـ ممنوعيت قانوني

پيمانكار اعلام مي‌كند كه در موقع عقد پيمان، مشمول قانون منع مداخله ، مصوب بيست و دوم دي ماه يكهزار و سيصدو سي و هفت نيست و در صورتي كه خلاف آن براي كارفرما محرز شود، پيمان فسخ و طبق ماده 46 رفتار مي شود.

هرگاه ضمن انجام كار تا تحويل موقت، پيمانكار، به علل زير، مشمول قانون پيشگفته شود:

الف) تغييراتي كه در صاحبان سهام، ميزان سهام ،مديران يا بازرسان شركت پيمانكار پيش آيد.

ب) تغييراتي كه در دستگاههاي دولت يا كارفرما پيش آيد.

در حالت (الف) پيمان فسخ و طبق ماده 46 رفتار مي شود. در حالت (ب) به محض وقوع منع قانوني پيمانكار مكلف است كه مراتب را به كارفرما اعلام كند و در صورتي كه مانع قانوني رفع نشود، كارفرما به پيمان خاتمه مي دهد و طبق ماده 47 با پيمانكار عمل مي كند. اگر پيمانكار مراتب را به موقع به كارفرما اعلام نكند، پيمان فسخ و طبق ماده 46 رفتار مي شود.

ماده 44 ـ حقوق انحصاري ثبت شده

الف) پيمانكار كارفرما را در مقابل تمام دعاوي، خسارتها و مطالبات مربوط به نقض احتمالي حقوق ثبت شده، تأليفات، علايم يا نامهاي تجاري و ديگر حقوق حمايت شده كه در اجراي موضوع پيمان ايجاد شود، مصون مي دارد.

ب ) كارفرما تأييد مي نمايد كه مفاد اسناد و مدارك پيمان به گونه‌اي نيست كه موجب نقض حقوق حمايت شده شود. در صورتي كه براي پيمانكار معلوم شود كه رعايت اسناد و مدارك پيمان ناگزير در مواردي موجب نقض حقوق حمايت شده مي‌گردد، بايد پيش از هر نوع اقدام در مورد آنها، مراتب را به مهندس مشاور اعلام كند تا كارفرما نسبت به انجام تغييرات لازم، به گونه اي كه نقض حقوق حمايت شده بر طرف شود، اقدام نمايد و نتيجه رابه پيمانكار ابلاغ كند.

ماده 45 ـ موارد فسخ پيمان

الف) كارفرما مي تواند در صورت تحقق هر يك از موارد زير، پيمان را طبق ماده 46 فسخ كند.

1- تأخير در ارائه برنامه زماني تفصيلي به مدت بيش از نصف مهلت تعيين شده براي تسليم آن.

2- تأخير در تجهيز كارگاه براي شروع عمليات موضوع پيمان، بيش از نصف مدت تعيين شده در بند “ج” ماده 4 موافقتنامه. فسخ پيمان در اين حالت در صورتي مجاز است كه كارفرما قسمتي از پيش پرداخت را كه بايد بعد از تحويل كارگاه پرداخت كند، پرداخت كرده باشد.

3- تأخير در شروع عمليات موضوع پيمان، بيش از يك دهم مدت اوليه پيمان يا دو ماه هر كدام كه كمتر است.

4- تأخير در اتمام هر يك از كارهاي پيش بيني شده در برنامه زماني تفصيلي، بيش از نصف مدت تعيين شده براي آن كار با توجه به ماده 29.

5- تأخير در اتمام كار به مدت بيش از يك چهارم مدت پيمان با توجه به ماده 29.

6- عدم شروع كار پس از رفع وضعيت قهري موضوع ماده 42 و ابلاغ شروع كار از سوي كارفرما.

7- بدون سرپرست گذاشتن كارگاه يا تعطيل كردن كار، بدون اجازه كارفرما، بيش از 15 روز.

8- عدم انجام دستور مهندس مشاور براي اصلاح كارهاي انجام شده معيوب، طبق بند “د” ماده 31.

9- انحلال شركت پيمانكار.

10- ورشكستگي پيمانكار يا توقيف سخت‌افزار، نرم‌افزار و اموال پيمانكار از سوي محاكم قضايي، به گونه‌اي كه موجب توقف يا كندي پيشرفت كار شود.

11- تأخير بيش از يك ماه در پرداخت دستمزد كارگران طبق بند “ه” ماده 17.

12- هرگاه ثابت شود كه پيمانكار براي تحصيل پيمان يا اجراي آن به عوامل كارفرما حق العمل، پاداش يا هدايايي داده است، يا آنها يا واسطه هاي آنها را در منافع خود سهيم كرده است.)

ب) در صورت احراز موارد زير كارفرما پيمان را فسخ مي كند.

1 - واگذاي پيمان به شخص ثالث .

2 - پيمانكار مشمول ممنوعيت قانوني ماده 43 گردد، به استثناي حالت پيش بيني شده در بند “ب” آن براي شمول ماده 47.

ماده 46 ـ اقدامات فسخ پيمان

الف ) در صورتي كه به علت بروز يك يا چند مورد از حالتهاي درج شده در ماده 45، كارفرما پيمان را مشمول فسخ تشخيص دهد، نظر خود را با ذكر مواردي كه به استناد آنها پيمان را مشمول فسخ مي داند، به پيمانكار ابلاغ مي كند.

پيمانكار مكلف است كه در مدت 10 روز از تاريخ ابلاغ كارفرما، در صورتي كه دلايلي حاكي از عدم انطباق نظر كارفرما با موارد اعلام شده داشته باشد، مراتب را به اطلاع كارفرما برساند. اگر ظرف مهلت تعيين شده، پاسخي از سوي پيمانكار نرسد يا كارفرما دلايل اقامه شده او را مردود بداند، كارفرما فسخ پيمان را به پيمانكار ابلاغ مي‌كند و بدون احتياج به انجام دادن تشريفات قضايي، به ترتيب مفاد اين ماده، عمل مي نمايد.

در صورتي كه تصميم كارفرما براي فسخ پيمان به استناد موارد درج شده در بند الف ماده 45 باشد، موضوع فسخ پيمان بايد بدواً به وسيله هياتي متشكل از سه نفر به انتخاب وزير يا بالاترين مقام سازمان كارفرما (در مورد سازمانهايي كه تابع هيچ يك از وازرتخانه ها نيستند) بررسي و تأييد شود و مورد موافقت وزير يا بالاترين مقام سازمان كارفرما قرار گيرد و سپس به پيمانكار ابلاغ شود.

ب) كارفرما تضمين انجام تعهدات و تضمين حسن انجام كار كسر شده را ضبط و به حساب خزانه واريز ميكند و در صورتيكه كارگاه توسط كارفرما به پيمانكار تحويل شده ‌باشد، مواد اوليه، تجهيزات، سخت افزار و نرم افزار وكليه وسايل موجود در آن را در اختيار مي گيرد و براي حفاظت آن اقدام لازم معمول مي‌دارد. سپس بي درنگ از پيمانكار دعوت مي كند كه ظرف يك هفته نماينده‌اي براي صورت برداري و تهيه صورتمجلس كارهاي انجام شده و تمام مواد اوليه، تجهيزات، سخت افزار و نرم افزار كه در كارگاه موجود است، معرفي نمايد. هرگاه پيمانكار از معرفي نماينده ظرف مدت تعيين شده خودداري كند يا نماينده معرفي شده از جانب او در موعد مقرر براي صورت برداري حاضر نشود، كارفرما به منظور تأمين دليل، با حضور نماينده دادگاه محل، براي صورت برداري اقدام مي‌نمايد و پيمانكار حق هيچ گونه اعتراضي در اين مورد را ندارد. پس از صورت برداري، پيمانكار بي‌درنگ، طبق ماده 39 اقدام به تهيه صورت وضعيت قطعي از كارهاي انجام شده مي كند.

ج) درصورتيكه كارگاه توسط كارفرما به پيمانكار تحويل شده باشد، كارفرما ميتواند سخت‌افزار، نرم‌افزار و وسايل متعلق به پيمانكار را كه در كارگاه موجود است و به تشخيص خود براي اتمام كار مورد نياز بداند، براي مدت مناسبي كه براي جايگزين كردن آنها با سخت‌افزار و نرم‌افزار ديگر لازم است در اختيار بگيرد و هزينه اجاره آنها را كه با توافق دو طرف تعيين مي‌شود، به حساب طلب پيمانكار منظور نمايد. كارفرما نمي تواند بدون موافقت پيمانكار سخت‌افزار و نرم‌افزار او را بيش از مدتهاي تعيين شده در زير در اجاره خود بگيرد.

1- در مورد سخت‌افزار برابر مدتي كه از رابطه زير بدست مي‌آيد.

مبلغ صورت و ضعيت قطعي مبلغ پيمان مبلغ صورت وضعيت قطعي مبلغ پيمان

مدت اوليه پيمان × (( ) – 1) +3 ماه = مدت اختيار كارفرما براي اجاره در مورد نرم‌افزار برابر 4 ماه .

اگر پيمانكار به كارفرما بدهكار باشد، كارفرما به ميزان طلب خود، اقلامي از سخت‌افزار و نرم‌افزار و وسايل پيمانكار را كه توسط كارشناس منتخب طرفين ارزيابي مي شود در اختيار مي‌گيرد و با رعايت قوانين جاري كشور به تملك قطعي خود در مي‌آورد.

د ) كارفرما از مواد اوليه و تجهيزات پاي كار آنچه طبق مشخصات بوده و براي اجراي پيمان تهيه شده است را قبول مي كند و بهاي آن را براساس نرخ متعارف روز در تاريخ خريد كه مورد توافق دو طرف باشد، به حساب طلب پيمانكار منظور مي نمايد.

هـ) پيمانكار با دريافت ابلاغ فسخ پيمان، بي درنگ فهرست مواد اوليه و تجهيزات سفارش‌شده براي اجراي كار را همراه با شرايط خريد آنها براي كارفرما ارسال مي نمايد. كارفرما تا ده روز از دريافت فهرست پيشگفته، اقلامي از مواد اوليه و تجهيزات سفارش شده را كه مورد نياز تشخيص مي‌دهد به پيمانكار اعلام مي نمايد تا پيمانكار قرارداد خريد آنها را به كارفرما منتقل نمايد. مبالغي كه بابت خريد اين مصالح و تجهيزات از سوي پيمانكار تأديه شده است، در مقابل تسليم اسناد و مدارك آن به حساب طلب پيمانكار منظور مي گردد و تأديه بقيه بهاي خريد و هر نوع تعهد مربوط به آنها به عهده كارفرما خواهد بود.

و) هرگاه پيمانكار ظرف دو هفته از تاريخ ابلاغ كارفرما، به منظور توافق در اجراي بندهاي “ج” ، “د” حاضر نشود يا توافق بين طرفين حاصل نگردد، كارفرما يك يا چند كارشناس رسمي دادگستري انتخاب مي نمايد. نظر اين كارشناس يا كارشناسان براي طرفين قطعي است و حق الزحمه آنان را كارفرما مي‌پردازد و به حساب بدهي پيمانكار منظور مي كند.

ز) پيمانكار مكلف است كه مازاد مواد اوليه و تجهيزات و ديگر تداركات خود را كه در محلهاي تحويلي كارفرما باقي مانده است، حداكثر ظرف سه ماه از تاريخ ابلاغ كارفرما، از محلهاي ياد شده خارج كند. در غير اين صورت، كارفرما مي تواند براي خارج كردن آنها به هر نحو كه مقتضي بداند عمل نمايد و هزينه هاي آن را به حساب بدهكار پيمانكار منظور دارد. در اين حالت، پيمانكار نمي‌تواند نسبت به ضرر و زيان وارد شده به اموال و دارايي‌هاي خود، دعوايي مطرح نمايد.

ح) از تاريخ ابلاغ فسخ پيمان تا تاريخي كه صورت برداريها و ارزيابي طبق اين ماده پايان مي يابد، نصف هزينه هاي مربوط به نگهداري و حفاظت كارگاه به عهده كارفرما و نصف ديگر به عهده پيمانكار است اين مدت نبايد از سه ماه بيشتر شود، در غير اين صورت، هزينه هاي مربوط به نگهداري و حفاظت كارگاه براي ايام بيش از سه ماه به عهده كارفرماست.

ماده 47 ـ خاتمه پيمان

هرگاه پيش از اتمام كارهاي موضوع پيمان، كارفرما بدون آنكه تقصيري متوجه پيمانكار باشد، بنا به مصلحت خود يا علل ديگر تصميم به خاتمه دادن پيمان بگيرد، خاتمه پيمان را با تعيين تاريخ آماده كردن كارگاه براي تحويل، كه نبايد بيشتر از 15 روز باشد، به پيمانكار ابلاغ مي كند. كارفرما كارهايي را كه نا تمام ماندن آنها موجب بروز خطر يا زيان مسلم است در اين ابلاغ تعيين مي كند و مهلت بيشتري به پيمانكار مي‌دهد تا پيمانكار بتواند در آن مهلت اين گونه كارها را تكميل كند و كارگاه را آماده تحويل نمايد.

اقدامات پس از خاتمه دادن پيمان، به شرح زير است:

الف) كارفرما آن قسمت از كارها را كه ناتمام است، طبق مقررات درج شده در ماده 40 تحويل قطعي و آن قيمت را كه پايان يافته است طبق مقررات تعيين شده در ماده 38 تحويل موقت مي‌گيرد. اگر معايبي در مورد كارهاي ناتمام مشاهده شود، پيمانكار مكلف است، به هزينه خود در مدت مناسبي كه با توافق كارفرما تعيين مي شود، رفع عيب نمايد و سپس تحويل قطعي دهد. در صورتي كه پيمانكار در مهلت مقرر رفع نقص نكند، كارفرما طبق بند “د” ماده 31 اقدام به رفع نقص مي نمايد.

تا حدي كه مورد لزوم و در خواست كارفرماست، پيمانكار بايد نقشه ها، كاتالوگها، برنامه‌ها و قراردادهاي منعقده با پيمانكاران جزء و ساير مدارك اجراي كار را تحويل كارفرما دهد.

ب) صورت وضعيت كارهاي انجام شده، طبق ماده 39 تهيه مي‌شود.

ج) در مورد مواد اوليه و تجهيزات موجود و سفارش شده به شرح زير اقدام مي شود:

1- مواد اوليه و تجهيزات موجود در كارگاه كه طبق مشخصات فني بوده و براي اجراي موضوع پيمان تهيه شده است، مشخص‌شده و بهاي آنها براساس نرخ متعارف روز در تاريخ خريد، كه مورد توافق دو طرف باشد، در صورت وضعيت قطعي منظور مي شود.

2- پيمانكار با دريافت خاتمه پيمان، بي درنگ فهرست مواد اوليه و تجهيزات سفارش‌شده براي اجراي كار را همراه با شرايط خريد آنها براي كارفرما ارسال مي نمايد. كارفرما تا ده روز از دريافت فهرست پيشگفته، اقلامي از مواد اوليه و تجهيزات سفارش شده را كه مورد نياز تشخيص مي دهد به پيمانكار اعلام مي نمايد تا پيمانكار قرارداد خريد آنها را به كارفرما منتقل نمايد. مبالغي كه بابت خريد اين مصالح و تجهيزات از سوي پيمانكار تأديه شده است، در مقابل تسليم اسناد و مدارك آن به حساب طلب پيمانكار منظور مي‌گردد و تأديه بقيه بهاي خريد و هر نوع تعهد مربوط به آنها به عهده كارفرما خواهد بود.

3- پيمانكار بايد بي درنگ پس از دريافت ابلاغ خاتمه پيمان، تمام قراردادهاي خود با پيمانكاران جزء و اشخاص ثالث را خاتمه دهد. خاتمه قراردادهاي خريد مواد اوليه و تجهيزاتي كه مورد نياز كارفرما نيست پس از اعلام نظر كارفرما طبق بند 2 اين ماده انجام مي شود.

د) در صورتي كه پيمانكار به منظور اجراي موضوع پيمان، در مقابل اشخاص ثالث تعهداتي كرده است و در اثر خاتمه دادن به پيمان ملزم به پرداخت هزينه و خسارتهايي به آن اشخاص گردد، اين هزينه ها و خسارتها، پس از رسيدگي و تأييد كارفرما، به حساب بستانكاري پيمانكار منظور مي‌شود.

ه) پيمانكار مكلف است كه مازاد مواد اوليه و تجهيرات و ديگر تداركات خود را كه در محلهاي تحويلي كارفرما باقي مانده است، حداكثر ظرف سه ماه از تاريخ ابلاغ كارفرما، از محلهاي ياد شده خارج كند. در غير اين صورت، كارفرما مي تواند براي خارج كردن آنها به هر نحو كه مقتضي بداند عمل نمايد و هزينه هاي آن را به حساب بدهي پيمانكار منظور دارد. در اين صورت پيمانكار نمي تواند نسبت به ضرر و زيان وارد شده به اموال و داراييهاي خود، دعوايي مطرح نمايد.

و) در مورد تضمين‌هاي پيمانكار به ترتيب زير، عمل مي‌شود.

1- تضمين انجام تعهدات پيمان، طبق روش تعيين شده در تبصره 1 ماده 33 آزاد مي‌شود، با اين تفاوت كه آخرين صورت وضعيت موقت موضوع تبصره پيشگفته حداكثر تا يك ماه پس از تحويل كار، اعم از قسمت تحويل موقت شده و تحويل قطعي شده با احتساب مواد اوليه پاي كار تهيه مي‌شود.

2- تضمين حسن انجام كار قسمت تحويل موقت شده و قسمت تحويل قطعي شده، هر يك جداگانه طبق ماده 34 آزاد مي شود.

ادامه نوشته

شرايط عمومي پيمان فصل 4

فصل چهارم

تضمين، پرداخت، تحويل كار

ماده 33 . تضمين انجام تعهدات

موقع امضاي پيمان، براي تضمين انجام تعهدات ناشي ازآن، پيمانكار بايد ضمانتنامه اي معادل5 درصد مبلغ اوليه پيمان، صادر شده از طرف بانك مورد قبول كارفرما و طبق نمونه اي كه ضميمه اسناد مناقصه بوده است ، تسليم كارفرما كند. ضمانتنامه يادشده بايد تا يك ماه پس از تاريخ تحويل موقت موضوع پيمان، معتبر باشد .تا هنگامي كه تحويل موقت انجام نشده است، پيمانكار مكلف است براي تمديد ضمانتنامه ياد شده اقدام كند و اگر تا 15 روز پيش از انقضاي مدت اعتبار ضمانتنامه ، پيمانكار موجبات تمديد آن را فراهم نكرده و ضمانتنامه تمديد نشود، كارفرما حق داردكه مبلغ ضمانتنامه را از بانك ضامن دريافت كند و وجه آن را به جاي ضمانتنامه، به رسم وثيقه نزد خود نگه دارد. كارفرما تضمين انجام تعهدات را پس از تصويب صورتمجلس تحويل موقت، با توجه به تبصره يك اين ماده آزاد مي كند.

تبصره 1- حداكثر تا يك ماه پس از تحويل موقت، آخرين صورت وضعيت موقت طبق ماده 36، بدون منظور داشتن مواد اوليه پاي كار تنظيم مي شود. هرگاه براساس اين صورت وضعيت، پيمانكار بدهكار نباشد يا جمع بدهي او از نصف كسور تضمين حسن انجام كار كمتر باشد، ضمانتنامه انجام تعهدات بي درنگ آزاد مي شود. ولي هرگاه ميزان بدهي پيمانكار، از نصف كسور تضمين حسن انجام كار بيشتر باشد ، ضمانتنامه انجام تعهدات، بر حسب مورد طبق شرايط تعيين شده در ماده 39 يا 51 آزاد مي شود .

تبصره2- در صورتيكه تمام يا قسمتي از تضمين انجام تعهدات، به صورت نقد نزدكارفرما باشد يا با رعايت مقررات، به جاي ضمانتنامه بانكي از انواع ديگر اوراق بهادار استفاده شود، چگونگي گرفتن تضمين و استرداد آن در هر مورد، طبق شرايطي است كه در اين پيمان براي ضمانتنامه بانكي تعيين شده است.

ماده34. تضمين حسن انجام كار

از مبلغ هر پرداخت به پيمانكار، معادل 10 درصد به عنوان تضمين حسن انجام كار كسر و در حساب سپرده نزد كارفرما نگهداري مي شود. نصف اين مبلغ پس از تصويب صورت وضعيت قطعي

طبق ماده 39 و نصف ديگر آن پس از تحويل قطعي، با رعايت مواد 41و51 ، مسترد مي گردد.

تبصره- پيمانكار مي تواند، وجوه سپرده تضمين حسن انجام كار را طبق دستورالعمل نافذ در زمان ارجاع كار كه شماره وتاريخ آن دراسناد و مدارك پيمان درج شده است، دريافت كند.

ماده 35. پيش پرداخت

كارفرما موافقت داردكه به منظور تقويت بنيه مالي پيمانكار، مبلغي به عنوان پيش پرداخت به پيمانكار پرداخت كند.ميزان ، روش پرداخت و چگونگي واريز پيش پرداخت و ديگرضوابط آن، براساس دستورالعمل مربوط است كه در زمان ارجاع كار نافذ بوده وشماره و تاريخ آن در اسناد و مدارك پيمان درج شده است.

پيمانكار در موعدهاي مقرر در دستورالعمل پيشگفته، براي دريافت هر يك از اقساط پيش پرداخت، درخواست خود را به مهندس مشاور مي نويسد. كارفرما پس از تأييد مهندس مشاور، هر قسط پيش پرداخت را در مقابل تضمين تعيين شده دردستورالعمل، بدون اينكه وجوهي از آن كسر شود، پرداخت مي نمايد. مهلت پرداخت هر قسط پيش پرداخت 20 روز از تاريخ درخواست پيمانكار كه به تأييد مهندس مشاور رسيده است، يا 10 روز از تاريخ ارائه تضمين از سوي پيمانكار، هر كدام كه بيشتر است، مي باشد.

ماده36. پرداختها

الف) در آخر هر ماه، پيمانكار، وضعيت كارهاي انجام شده ازشروع كار تا آن تاريخ را كه طبق الزام‌ها، نقشه‌ها و طرح‌هاي اجرايي، دستوركارها و صورتمجلس‌ها است اندازه گيري مي نمايد و مقدار مواداوليه و تجهيزات پاي كار را تعيين ميكند، سپس براساس فهرست بهاي منضم به پيمان، مبلغ صورت وضعيت را محاسبه كرده و آنرا در آخر آن ماه تسليم مهندس ناظر مي نمايد. مهندس مشاور، صورت وضعيت پيمانكار را از نظر تطبيق با اسناد و مدارك پيمان كنترل كرده و در صورت لزوم با تعيين دليل اصلاح مي نمايد و آنرا در مدت حداكثر 10روز از تاريخ دريافت از سوي مهندس ناظر، براي كارفرما ارسال مي­نمايد و مراتب را نيز به اطلاع پيمانكار مي رساند. كارفرما صورت وضعيت كنترل شده از سوي مهندس مشاور را رسيدگي كرده و پس از كسر وجوهي كه بابت صورت وضعيتهاي موقت قبلي پرداخت شده است و همچنين اعمال كسور قانوني و كسور متعلقه طبق پيمان، باقيمانده مبلغ قابل پرداخت به پيمانكار را حداكثر ظرف10 روز از تاريخ وصول صورت وضعيت، باصدور چك به نام پيمانكار، پرداخت مي كند. با پرداخت صورت وضعيت موقت، تمام كارها و مواد اوليه و تجهيزاتي كه در صورت وضعيت مزبور درج گرديده است متعلق به كارفرماست، ليكن به منظور اجراي بقيه كارهاي موضوع پيمان، به رسم امانت، تا موقع تحويل موقت، در اختيار پيمانكار قرار مي گيرد.

مقادير درج شده در صورت وضعيتهاي موقت و پرداختهايي كه بابت آنها به عمل مي آيد جنبه موقت و علي الحساب دارد و هر نوع اشتباه اندازه گيري و محاسباتي وجز اينها، درصورت وضعيتهاي بعدي يا در صورت وضعيت قطعي، اصلاح و رفع مي شود. به منظور ايجاد امكان براي تهيه، رسيدگي و تصويب صورت وضعيت قطعي در مهلت هاي تعيين شده درماده 39 ، پيمانكار بايد، ضمن اجراي كار و پس از اتمام هر يك از اجزاي آن، نسبت به تهيه اندازه گيري هاي قطعي و ارائه آنها به مهندس مشاور براي رسيدگي همراه با صورتمجلسها ومدارك مربوط اقدام نمايد، اين اسناد در تهيه صورت وضعيتهاي موقت نيز مورد استفاده قرار گيرد.

تبصره1- هر گاه به عللي صورت وضعيت ارسالي از طرف مهندس مشاور مورد تأييد كارفرما قرارنگيرد، كارفرما پس از وضع كسور تعيين شده در اين ماده، تا 70 درصد مبلغ صورت وضعيتي راكه مهندس مشاور ارسال نموده است، به عنوان علي الحساب و در مدت مقرر در اين ماده در وجه پيمانكار پرداخت مي كند و صورت وضعيت را همراه با دلايل رد آن، براي تصحيح به مهندس مشاور بر مي گرداند،تا پس از اعمال اصلاحات لازم در مدت حداكثر 5 روز، دوباره به شرح ياد شده، براي كارفرما ارسال شود و بقيه مبلغ به ترتيب پيشگفته به پيمانكار پرداخت گردد. در اين صورت، مهلت پرداخت مبلغ صورت وضعيت از تاريخي شروع مي شود كه صورت وضعيت تصحيح شده تسليم كارفرما شود.

تبصره2- هرگاه پيمانكار نسبت به صورت وضعيتي كه به شرح پيشگفته اصلاح شده است معترض باشد، اعتراض خود را با ذكر دليل، حداكثر ظرف يك ماه، به كار فرما اعلام مي كند، تا مورد رسيدگي قرار گيرد.

تبصره3- اگر پيمانكار در موعد مقرر صورت وضعيت موقت را تهيه و تسليم مهندس ناظر نكند، مهندس مشاور با تأييد كارفرما و به هزينه پيمانكار اقدام به تهيه آن ميكند و اقدامات بعدي براي رسيدگي و پرداخت آن را به ترتيب اين ماده به عمل مي آورد. در اين حالت، هيچ گونه مسئوليتي از نظر تأخير در پرداخت صورت وضعيت مربوط متوجه كارفرما نيست.

ب) در پيمانهايي كه مشمول تعديل آحادبها هستند، پس از تأييد هر صورت وضعيت موقت از سوي كارفرما، پيمانكار صورت وضعيت تعديل آحادبهاي آن صورت وضعيت را براساس آخرين شاخصهاي اعلام شده محاسبه مي نمايد و به منظور بررسي و پرداخت به نحوي كه در بند ”الف“ تعيين شده است، براي مهندس مشاور ارسال مي كند.

تبصره- اگر به هر دليل وغير از قصور پيمانكار، تعديل كاركردهاي هر نيمه از سال (سه ماهه اول و دوم يا سوم و چهارم) پس از سپري شدن سه ماهه از آن نيمه سال، با شاخصهاي قطعي، پرداخت نشود، طبق بند الف-9 ماده 29 عمل خواهد شد.

ج) براي پرداخت وجوه ديگري كه به موجب اسناد و مدارك پيمان به پيمانكار تعلق ميگيرد، مهندس مشاور، ظرف مدت 10 روز از تاريخ دريافت صورتحساب پيمانكار، آن را رسيدگي مي كند و به كارفرما تسليم مي نمايد تا طبق بند ”الف“ براي رسيدگي و پرداخت آن اقدام شود.

ماده 37. پرداختهاي ارزي

هرگاه طبق اسناد و مدارك پيمان، پيمانكار براي بعضي ازهزينه هاي اجرايي موضوع پيمان، احتياج به ارز داشته باشد، بدين ترتيب رفتار مي شود .

الف) اگر در اجراي بند ”الف“ ماده 17، براي استخدام متخصصان خارجي در اسناد و مدارك پيمان، پرداخت ارز از سوي كارفرما تعهد شده باشد، كارفرما ارز مورد نياز را در مقابل پرداخت معادل ريالي آن از سوي پيمانكار، به نرخ رسمي فروش بانك مركزي ايران در تاريخ پرداخت، در اختيار پيمانكار قرار مي دهد. به شرط آنكه در قرارداد آنها، قسمتي از حقوق كه هيچ گاه نبايد از 49 درصد بيشتر باشد، به ارز پيش بيني شده باشد.

ب) براي تهيه مواد اوليه و تجهيزاتي كه در اسناد و مدارك پيمان پرداخت ارز از سوي كارفرما تعهد شده است و بايد از خارج از كشور وارد شود و در عمليات موضوع پيمان مصرف گرديده و در كار باقي بماند، پيمانكار بايدطبق مشخصات تعيين شده در اسناد و مدارك پيمان و با توجه به برنامه زماني تفصيلي، براي تهيه پروفرماي خريد مواد اوليه و تجهيزات مورد بحث به طوري كه دست كم داراي 90 روز اعتبار باشد، اقدام نمايد. پيمانكار بايد با مسئوليت خود، اسناد فروشنده را از لحاظ انطباق مقادير و مشخصات آنها با اسناد و مدارك پيمان، كنترل نمايد و پس از تأييد، به مهندس مشاور تسليم كند. مهندس مشاور اسناد دريافتي را بررسي ميكند و پس از تأييد، ظرف مدت 20 روز از تاريخ وصول آنها، نظر كارفرما را به پيمانكار ابلاغ مي نمايد. اسناد مربوط به خريد مواد اوليه و تجهيزات پيشگفته بايد به نام كارفرما صادر شود. كارفرما براساس اسناد تأييد شده به حساب پيمانكار اقدام به گشايش اعتبار مي كند. پيمانكار با نظارت كارفرما، نسبت به ترخيص مواد اوليه و تجهيزات سفارش شده از گمرك يا از طريق اينترنت ، به هزينه خود، اقدام مي نمايد. پس از آنكه مواد اوليه وتجهيزات ياد شده وارد كارگاه شد و بهاي آن به صورت كار يا مواد اوليه و تجهيزات پاي كار در صورت وضعيتها منظور گرديد، پرداختهاي قبلي كه به صورت اعتبار از طرف كارفرما انجام شده است، از طلب پيمانكار كسر مي شود.

ج) اگر در اجراي بندهاي ”الف“ و ”ب“، نرخ تسعير ارز نسبت به نرخ آن در تاريخ تسليم پيشنهاد قيمت پيمانكار تغيير كند، در صورت افزايش نرخ ارز، تفاوت نرخ تسعير ارز به حساب بستانكاري پيمانكار منظور مي شود و در صورت كاهش نرخ ارز به حساب بدهي پيمانكار منظور مي گردد.

د) تعديل نرخ كارهاي موضوع بند ”ب“، در صورت شمول تعديل به اين پيمان، تابع مقررات تعديل خاص طبق دستوالعمل نحوه تعديل آحاد بها كه درمورد اين پيمان نافذ است، مي باشد.

هـ) اگر براي خريد سخت افزار ، نرم افزار يا خدمات خاصي كه براي اجراي كار، مورد نياز است و امكان تهيه آنها در داخل نيست وبايد از خارج كشور وارد شود، از سوي كارفرما تسهيلات ارزي در اسناد و مدارك پيمان پيش بيني شده باشد، در اين مورد، به ترتيب پيش بيني شده عمل مي شود. پرداخت هزينه تأمين سخت افزار ، نرم افزار يا خدمات موضوع اين بند، به عهده پيمانكار، ومالكيت آنها، متعلق به پيمانكار است.

ماده38. تحويل موقت.

الف) پس از آنكه عمليات موضوع پيمان تكميل گرديد و كار آماده بهره برداري شد، پيمانكار از مهندس مشاور تقاضاي تحويل موقت مي كند و نماينده خود را براي عضويت در هيأت تحويل معرفي مي نمايد.

مهندس مشاور، به درخواست پيمانكار رسيدگي مي كند و در صورت تأييد، ضمن تعيين تاريخ آمادگي كار براي تحويل موقت، تقاضاي تشكيل هيأت تحويل موقت را از كار فرما مي نمايد. كارفرما به گونه اي ترتيب كار را فراهم مي كند كه هيأت تحويل، حداكثر در مدت 20روز از تاريخ آمادگي كار كه به تأييد مهندس مشاور رسيده است، در محل كار حاضر شود و براي تحويل موقت اقدام نمايد. اگر به نظر مهندس مشاور، عمليات موضوع پيمان آماده بهره برداري نباشد، ظرف مدت هفت روز از دريافت تقاضاي پيمانكار، نواقص و كارهايي را كه بايد پيش از تحويل موقت تكميل شود، به اطلاع پيمانكار مي رساند.

هيأت تحويل موقت، متشكل است از:

نماينده كارفرما

نماينده مهندس مشاور

نماينده پيمانكار

كارفرما تاريخ و محل تشكيل هيأت را به اطلاع مهندس مشاور و پيمانكار مي رساند و تا تشكيل هيأت، مهندس مشاور، برنامه انجام آزمايشهايي را كه براي تحويل كار لازم است تهيه و به پيمانكار ابلاغ مي كند تا آن قسمت از وسايل را كه تدارك آنها طبق اسناد و مدارك پيمان به عهده اوست، براي روز تشكيل هيأت در محل كار آماده كند. پيمانكار موظف است كه تسهيلات لازم را براي هيأت تحويل، فراهم آورد.

آزمايشهاي لازم به تشخيص و با نظر اعضاي هيأت درمحل انجام مي شود، ونتايج آن در صورتمجلس تحويل موقت درج مي گردد. بجز آزمايشهايي كه طبق اسناد ومدارك پيمان هزينه آنها بعهده پيمانكار است، هزينه آزمايشها را كارفرما پرداخت مي كند.

هرگاه هيأت تحويل، عيب ونقصي در كارها مشاهده نكند، اقدام به تنظيم صورتمجلس تحويل موقت مي نمايد. صورتمجلس تحويل موقت را به همراه نتيجه آزمايشهاي انجام شده، براي كارفرما ارسال مي كنند و نسخه اي از آن را نيز تا ابلاغ از سوي كار فرما، در اختيار پيمانكار قرار ميدهند. كارفرما پس از تأييد، تحويل موقت عمليات موضوع پيمان را به پيمانكار ابلاغ مي نمايد.

هرگاه هيأت تحويل موقت، عيب و نقصي در كارها مشاهده نمايد، اقدام به تنظيم صورتمجلس تحويل موقت با تعيين مهلتي براي رفع نقص مي كند وفهرستي از نقايص ومعايب كارها و عمليات نا تمام و آزمايش‌هايي كه نتيجه آن بعدا معلوم مي شود را تنظيم و ضميمه صورتمجلس تحويل موقت مي نمايد و نسخه اي از آنها را به پيمانكار مي دهد .پس از اعلام رفع نقص از جانب پيمانكار، مهندس مشاور، به اتفاق نماينده كارفرما، دوباره عمليات را بازديد مي كند و اگر براساس فهرست نقايص تعيين شده، هيچ گونه عيب و نقصي باقي نمانده باشد، مهندس مشاور، صورتمجلس تحويل موقت وگواهي رفع نقايص و معايب را كه به امضاي نماينده كارفرما، مهندس مشاور و پيمانكار رسيده است، همراه نتايج آزمايشهاي خواسته شده، براي كارفرما ارسال مي كند تا پس از تأييد كارفرما، به پيمانكار ابلاغ شود. اگر به تشخيص كارفرما، حضور نماينده او در بازديد از كار و گواهي رفع نقص ضروري نباشد، به مهندس مشاور نمايندگي ميدهد تا به جاي نماينده كارفرما اقدام كند.

تاريخ تحويل موقت، تاريخ تشكيل هيأت در محل و تحويل كار به كارفرماست كه در صورتمجلس تحويل موقت درج مي شود. تاريخ شروع دوره تضمين، تاريخ تحويل موقت است. به شرط آنكه هيأت تحويل، هيچ گونه نقصي در كار مشاهده نكند يا نقايص در مهلتي كه از طرف هيأت تعيين شده است، رفع شود. اگر زماني كه پيمانكار صرف رفع نقايص مي كند، بيش از مهلت تعيين شده باشد، تاريخ تحويل موقت، همان تاريخ تشكيل هيأت و تحويل كار به كارفرماست، ولي تاريخ شروع دوره تضمين، تاريخ رفع نقص است كه به تأييد مهندس مشاور رسيده است.

اگر هيأت تحويل موقت، ديرتر از موعد مقرر (20 روز از تاريخ اعلام آمادگي كار از سوي پيمانكار كه به تأييد مهندس مشاور رسيده است) در محل حاضر شود وبراي تحويل موقت اقدام نمايد، تاريخ تحويل موقت، تاريخ تشكيل هيأت درمحل و تحويل كار به كارفرماست. در اين حالت، اگر هيأت نقصي در كار مشاهده نكند يا نقايص در مهلتي كه از سوي هيأت تعيين شده است رفع شود، تاريخ شروع دوره تضمين ،20 روز پس از تاريخ اعلام آمادگي كار از سوي پيمانكار كه به تأييد مهندس مشاور رسيده است مي باشد. مگر آنكه زماني كه پيمانكار صرف رفع نقص مي كند، بيش از مهلت تعيين شده باشدكه در اين صورت، تاريخ شروع دوره تضمين برابر تاريخ رفع نقص كه به تأييد مهندس مشاور رسيده است، منهاي مدت تأخير تشكيل هيأت در محل (نسبت به مهلت 20 روز) ، ميباشد. كارفرما بايد هزينه هاي حفظ و نگهداري از كار را براي مدت تأخير در تحويل موقت (نسبت به مهلت 20 روز) به پيمانكار پرداخت كند.

ب) در صورتيكه در اسناد و مدارك پيمان، براي تكميل وتحويل موقت قسمتهاي مستقلي ازكار زمانهاي مجزايي پيش بيني شده باشد، يا به نظر كارفرما، بهره برداري از قسمتهاي مستقلي از كار پيش از تكميل كل كار موردنياز باشد، كارفرما با رعايت اين ماده، قسمتهاي پيشگفته را تحويل موقت گرفته و اقدامهاي پس از تحويل موقت مانند آزاد نمودن تضمين انجام تعهدات، شروع دوره تضمين ، تحويل قطعي، استرداد كسور تضمين حسن انجام كار، را به تناسب آن قسمت از كار كه تحويل موقت گرديده است، طبق اسناد و مدارك پيمان به صورت مستقل انجام ميدهد.

ج) اگر باتوجه به بند الف ماده 28،عمليات موضوع پيمان تا حد 125 درصد مبلغ اوليه پيمان انجام شود، ولي كارهاي اجرا شده قابل بهره برداري نباشد و پيمانكار براي ادامه كار موافقت نكند، كارفرما طبق ماده47 به پيمان خاتمه مي دهد.

د) در صورتي كه عمليات موضوع پيمان طبق اين ماده آماده تحويل موقت شود، ولي پيمانكار تقاضاي تحويل كار را نكند، مهندس مشاور آماده بودن كاربراي تحويل موقت را به كارفرما اعلام مي نمايد تا كار فرما طبق اين ماده براي تشكيل هيأت وتحويل موقت كار اقدام كند. اگر پس از 10 روز از تاريخ ابلاغ كار فرما، پيمانكار نماينده خود را براي تحويل موقت معرفي نكند، كارفرما باتأمين دليل به وسيله دادگاه محل، نسبت به تحويل موقت موضوع پيمان، طبق اين ماده اقدام مي نمايد. در اين حالت، پيمانكار حق هيچگونه اعتراضي در اين مورد ندارد.

هـ) پس از تقاضاي پيمانكار براي تحويل موقت، در صورتيكه آماده بودن كاربراي تحويل موقت مورد تأييدمهندس مشاور باشد ولي تداركات لازم براي راه اندازي وانجام آزمايشهاي موردنياز كه بايد از سوي كارفرما تأمين شود فراهم نباشد، نحوه تحويل موقت و تحويل قطعي و آزاد كردن تضمينهاي پيمانكار با رعايت حقوق طرفين پيمان طبق نظر هيأتي متشكل از نماينده سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور، نماينده كارفرما و نماينده پيمانكار مي باشد. نظر اين هيأت قطعي و لازم الاجرا است.

و) پيمانكار موظف است كه پس از تحويل موقت، تمام وسايل، سخت افزار، نرم افزارو مواد اوليه متعلق به خود درمحلهاي تحويلي كارفرما را ظرف مدت مناسبي كه موردقبول مهندس مشاور باشد، ‌از محلهاي ياد شده خارج كند. درغير اين صورت، كارفرما مي تواند براي خارج نمودن آنها به هر نحو كه مقتضي بداند عمل نمايد و هزينه هاي آن را به حساب بدهكاري پيمانكار منظور دارد. در اين صورت، پيمانكار حق اعتراض نسبت به اقدام كارفرما و ادعاي ضرر و زيان به اموال و داراييهاي خود را ندارد.

ماده39. صورت وضعيت قطعي

پيمانكار بايد حداكثر تا يكماه از تاريخ تحويل موقت، صورت وضعيت قطعي كارهاي انجام شده را براساس اسناد و مدارك پيمان، بدون منظور نمودن مواد اوليه و تجهيزات پاي كار تهيه كند و براي رسيدگي به مهندس مشاور تسليم نمايد. مهندس مشاور صورت وضعيت دريافت شده را رسيدگي نموده و ظرف مدت يك ماه براي تصويب كارفرما ارسال مي نمايد.

كارفرما صورت وضعيت دريافت شده را ظرف مدت يك ماه از تاريخ وصول رسيدگي مي كند و نظر نهايي خود را ضمن ارسال يك نسخه از آن به پيمانكار، اعلام مي دارد.

در صورتيكه پيمانكار ظرف مهلت تعيين شده، براي تهيه صورت وضعيت قطعي اقدام نكند، با تأييد كارفرما ، مهندس مشاور به هزينه پيمانكار، اقدام به تهيه آن مي كند و پس از امضاي پيمانكار براي تصويب كارفرما ارسال ميدارد. در صورتيكه پيمانكار از امضاي صورت وضعيت خودداري كند، مهندس مشاور بدون امضاي پيمانكار ، صورت وضعيت را براي كارفرما مي فرستد.

در حالتي كه پيمانكار، صورت وضعيت را قبلا امضا نموده است اگر اعتراضي نسبت به نظر كارفرما داشته باشد يا درحالتي كه صورت وضعيت را قبلا امضا نكرده است و نسبت به نظر كارفرما اعتراض دارد، اعتراض خود را حداكثر ظرف يك ماه از تاريخ وصول صورت وضعيت با ارائه دليل و مدرك، يكجا به اطلاع كارفرما مي رساند. كارفرما حداكثر ظرف مدت يكماه از تاريخ وصول نظر پيمانكار، به موارد اعتراض رسيدگي مي كند و قبول يا رد آنها را اعلام مي نمايد.

پيمانكار مي تواند براي تعيين تكليف آن قسمت از اعتراض خود كه مورد قبول كارفرما واقع نمي شود، طبق ماده 52 اقدام نمايد.

در صورتيكه پيمانكار ظرف مدت تعيين شده به صورت وضعيت اعتراض نكند، صورت وضعيت قطعي، از طرف پيمانكار، قبول شده تلقي مي شود.

مقادير كارها كه به ترتيب بالا در صورت وضعيت قطعي منظور مي شود. به تنهايي قاطع است و مأخذ تسويه حساب قرار ميگيرد، هرچند كه بين آنها و مقاديري كه در صورت وضعيتهاي موقت منظور گرديده است، اختلاف باشد.

هر گاه با توجه به صورت وضعيت قطعي تصويب شده و ساير حسابهاي پيمانكار، پيمانكار بدهكار نباشد، نصف تضمين حسن انجام كار آزاد مي شود.

تبصره- در موارديكه طبق مواد 46 يا 47 پس از فسخ يا خاتمه پيمان، اقدام به تهيه صورت وضعيت قطعي مي شود، مهلت تهيه صورت وضعيت قطعي، به ترتيب از تاريخ صورت برداري يا تاريخ تحويل كارهاي انجام شده مي باشد.

ماده 40. تحويل قطعي

در پايان دوره تضمين تعيين شده در ماده 5 موافقتنامه، كارفرما بنابه تقاضاي پيمانكار و تأييد مهندس مشاور، اعضاي هيأت تحويل قطعي وتاريخ تشكيل هيأت را ،به همان گونه كه در ماده 38 براي تحويل موقت پيش بيني شده است، معين و به پيمانكار ابلاغ مي كند. هيأت تحويل قطعي، پس از بازديد كارها، هر گاه عيب و نقصي كه ناشي از كار پيمانكار باشد مشاهده ننمايد، موضوع پيمان را تحويل قطعي ميگيرد و بي درنگ صورتمجلس آن را تنظيم و براي كارفرما ارسال مي كند. و نسخه اي از آن را تا ابلاغ از سوي كارفرما، به پيمانكار مي دهد و سپس كارفرما تصويب تحويل قطعي كار را به پيمانكار ابلاغ مينمايد.

تبصره1- هرگاه هيأت تحويل قطعي، عيب و نقصي ناشي از كار پيمانكار مشاهده كند، براي رفع آنها طبق ماده 41 رفتار مي شود.

تبصره2- اگر پيمانكار، در پايان دوره تعيين شده در ماده 5 موافقتنامه، تقاضاي تحويل قطعي كار را ننمايد، مكلف به رفع نواقص ناشي از كار خود كه تا تاريخ تقاضاي تحويل قطعي بروز كرده است مي‌باشد و تاريخ تقاضاي پيمانكار، ملاك اقدامات مربوط به تحويل قطعي است.

تبصره3- اگر كارفرما با وجود تقاضاي پيمانكار ، اقدام به اعزام هيأت تحويل نكند واين تأخير بيش از دو ماه به طول انجامد و پس از درخواست مجدد پيمانكار وانقضاي يكماه از تاريخ تقاضاي مجدد، كارفرما در اين زمينه اقدامي نكند ، عمليات موضوع پيمان تحويل قطعي شده تلقي ميگردد و بايد اقدامات پس از تحويل قطعي درمورد آن انجام شود.

ماده41. مسئوليتهاي دوره تضمين

اگر در دوره تضمين، معايب و نقايصي در كار ببينند كه ناشي از كار پيمانكار باشد، پيمانكار مكلف است كه آن معايب ونقايص را به هزينه خود رفع كند. براي اين منظور، كارفرما مراتب رابا ذكر معايب و نقايص و محل آنها به پيمانكار ابلاغ مي كند و پيمانكار بايد حداكثر 15 روز پس از ابلاغ كارفرما، شروع به رفع معايب و نقايص كند وآنهارا طي مدتي كه مورد قبول كارفرماست، رفع نمايد.

هر گاه پيمانكار در انجام اين تعهد قصور ورزد يا مسامحه كند، كارفرما حق دارد آن معايب و نقايص را خودش يا به ترتيبي كه مقتضي بداند رفع نمايد و هزينه آن را به اضافه 15 درصد، ازمحل تضمين پيمانكار يا هر نوع مطالبات و سپرده­اي كه پيمانكار نزد او دارد، برداشت نمايد.

هزينه هاي حفاظت، نگهداري و بهره برداري كارهاي تحويل موقت شده در دوره تضمين به عهده كارفرماست.

شرايط عمومي پيمان فصل 3

فصل سوم

تعهدات و اختيارات كارفرما

ماده27. تحويل كارگاه

در صورتيكه كارفرما تحويل كارگاه به پيمانكار را تعهد كرده باشد ، مي بايد پس از مبادله پيمان، تاريخ تحويل كارگاه را كه نبايد بيشتر از 30 روز از تاريخ مبادله پيمان باشد، به پيمانكار اعلام كند . پيمانكار بايد در تاريخ تعيين شده درمحل كار حاضر شود وطي صورتجلسهايي، اقدام به تحويل گرفتن كارگاه نمايد.

اگر تحويل كارگاه به طور يكجا ميسر نباشد، كارفرما بايد كارگاه رابه ترتيبي تحويل دهد كه پيمانكار بتواند عمليات موضوع پيمان را طبق برنامه زماني تفصيلي انجام دهد. در اين حالت نيز مهلت كارفرما براي تحويل دست كم اولين قسمت از كارگاه كه براي تجهيز كارگاه وشروع عمليات موضوع پيمان لازم است، حداكثر30 روز است.

ماده28. تغيير مقادير كار، قيمتهاي جديد، تعديل نرخ پيمان

الف) در ضمن اجراي كار، ممكن است مقادير درج شده، در فهرست بها و مقادير منضم به پيمان تغيير كند. تغيير مقادير به وسيله مهندس مشاور محاسبه مي شود. و پس از تصويب كارفرما به پيمانكار ابلاغ مي گردد. پيمانكار با دريافت ابلاغ تغيير مقادير كار، موظف به انجام كار با نرخ پيمان است، به شرط آنكه مبلغ ناشي از تغيير مقادير كار، ازحدود تعيين شده درزير بيشتر نشود.

1) افزايش مقادير بايد در چارچوب موضوع پيمان به پيمانكار ابلاغ شود. جمع مبلغ مربوط به افزيش مقادير و مبلغ كارهاي با قيمت جديد (موضوع بند ج) نبايد از 25 درصد مبلغ اوليه پيمان بيشتر شود.

تبصره- اگر نرخ پيمان مشمول تعديل آحادبها باشد، براي محاسبه افزيش مبلغ پيمان به سبب قيمتهاي جديد، ابتدا قيمتهاي جديد به مبناي نرخ پيمان تبديل مي شود و سپس ملاك محاسبه قرار مي گيرد.

2) جمع مبلغ مربوط به كاهش مقادير و حذف آنها نبايد از 25 درصد مبلغ اوليه پيمان بيشتر شود. اگر اين مبلغ از حد تعيين شده بيشتر شود و پيمانكار با اتمام كار با نرخ پيمان موافق باشد، عمليات موضوع پيمان درچارچوب پيمان انجام مي شود. ولي در صورتيكه پيمانكار مايل به اتمام كارنباشد، پيمان طبق ماده47 خاتمه داده مي شود.

تبصره - اضافه يا كاهش مقادير كار طبق مفاد بندهاي (الف-1) و (الف-2) اين ماده تا 10 درصد با دستور مهندس مشاور عمل مي شود، ولي اضافه بر آن با تصويب كارفرما قابل اجراست .

ب) در صورتيكه پس از تكميل كار و تصويب صورت وضعيت قطعي مشخص شود ، مقادير كار بدون آنكه از سوي كارفرما كم شده باشد، نسبت به مقادير منضم به پيمان كاهشي بيش از حد تعيين شده در بند (الف-2) داشته باشد، در اين حالت نيز نرخ پيمان ملاك عمل است .

ج) اگر درچارچوب موضوع پيمان، كارهايي به پيمانكار ابلاغ شو دكه براي آنها قيمت ومقدار در فهرست بها و مقادير منضم به پيمان پيش بيني نشده است، پيمانكار بايد بي درنگ پس از دريافت ابلاغ مهندس مشاور، قيمت پيشنهادي خود را براي اجراي كارهاي ياد شده، همراه با تجزيه قيمت، به مهندس مشاور تسليم كند. قيمتي كه با توافق پيمانكار و مهندس مشاور تعيين شود و به تصويب كارفرما برسد ،ملاك پرداخت است. قيمتهاي جديدي كه به اين صورت تعيين مي شود بايد برحسب هزينه اجراي كار درمحل اجرا محاسبه گردد. از اين رو، تنها ضريب هزينه بالاسري پيمان به قيمتهاي جديد اعمال مي شود.

تبصره- در صورتيكه پيمان با استفاده از فهرستهاي بهاي واحد پايه منعقد شده باشد، چگونگي تعيين قيمت جديد، علاوه بر مفاد اين بند، تابع دستورالعمل نحوه استفاده از قيمتهاي پايه در تعيين قيمت جديد با اولويت دستورالعمل ياد شده است.

د) جمع بهاي قيمتهاي جديد، علاوه بر آنكه تابع سقف تعيين شده در بند الف است، نبايد از 10 درصد مبلغ اوليه پيمان بيشترشود.

هـ) تعديل نرخ پيمان طبق شرايط پيش بيني شده در شرايط خصوصي است .

ماده29.تغيير مدت پيمان

الف) در صورت وقوع هر يك از موارد زير كه موجب افزايش مدت اجراي كار شود، پيمانكار مي‌تواند درخواست تمديد مدت پيمان را بنمايد. پيمانكار درخواست تمديد مدت پيمان را با ارائه محاسبات و دلايل توجيهي، به مهندس مشاور تسليم مي كند ومهندس مشاور پس از بررسي و تأييد، مراتب را براي اتخاذ تصميم به كارفرما گزارش مي كند و سپس نتيجه تصميم كارفرما را به پيمانكار ابلاغ مي نمايد.

1) در صورتيكه طبق بندهاي ”الف“ و ”ج“ ماده 28 ، مبلغ پيمان تغيير كند.

2) هر گاه به دستور كارفرما يا مهندس مشاور، نقشه‌ها و طرح‌هاي اجرايي يا مشخصات فني تغيير اساسي كند.

3) هرگاه كار فرما درتحويل كارگاه مشروط بر آنكه تحويل كارگاه بر عهده كار فرما باشد، ابلاغ دستور كارها يا نقشه ها و تحويل سخت افزار ، نرم افزار ، خدمات يا مستنداتي كه تهيه آنها بر عهده اوست، تاخير كند . تاخير در ابلاغ دستور كارها و نقشه هابه شرطي مشمول اين بند است كه پيمانكار با توجه به برنامه زماني تفصيلي، آنها را از مهندس مشاور درخواست كرده باشد.

4) اگر در تحويل مواد اوليه و تجهيزاتي كه فروش آنها لزوما بايد باحواله كارفرما صورت گيرد تأخير ايجاد شود، به شرطي كه پيمانكار باتوجه به برنامه زماني تفصيلي براي تهيه آنها بموقع اقدام كرده باشد.

5) در موارد حوادث قهري .

6) هرگاه محدوديت براي ورود مواد اوليه و تجهيزات طبق بند ”د“ ماده20 پيش آيد.

7) در صورتيكه كار طبق ماده 48 به حالت تعليق درآيد.

8) در صورتيكه قوانين و مقررات جديدي وضع شود كه در تغيير مدت اجراي كار مؤثر باشد.

9) هرگاه كار فرما نتواند تعهدات مالي خود را درموعدهاي درج شده در اسناد و مدارك پيمان انجام دهد .

10) موارد ديگري كه به تشخيص كارفرما خارج از قصور پيمانكار باشد .

ب) اگر وقوع برخي از موارد درج شده در بند ”الف“ ، موجب كاهش مدت پيمان شود، مهندس مشاور باكسب نظر پيمانكار، كاهش مدت پيمان را تعيين مي كند و مراتب را براي اتخاذ تصميم به كارفرما گزارش مي نمايد، و سپس نتيجه تصميم كارفرما را به پيمانكار ابلاغ مي كند.

ج) در پايان مدت اوليه پيمان يا هر تمديد مدت پيمان، اگر كار به اتمام نرسيده باشد، مهندس مشاور با كسب نظر پيمانكار و با توجه به موارد تعيين شده در بند ”الف“، علل تأخير كار را بررسي مي‌كند و ميزان مدت مجاز و غيرمجاز آن را با توافق پيمانكار تعيين مي نمايد و نتيجه را به كارفرما گزارش مي كند، و سپس نظر كارفرما را در مورد ميزان مجاز يا غيرمجاز تأخير كار به پيمانكار اعلام مي كند و معادل مدت تأخير مجاز، مدت پيمان را تمديد مي نمايد.

د) در اجراي مفاد اين ماده براي تمديد مدت پيمان، تأخيرهاي همزمان ناشي ازعوامل مختلف درج شده در بند ”الف“، فقط يك بار محاسبه مي شود.

هـ) در اجراي مفاد اين ماده، اگر پيمانكار بامهندس مشاور، توافق نداشته باشد يا نسبت به تصميم كارفرما معترض باشد، طبق نظر كارفرما عمل مي شود و پيمانكار مي تواند براساس ماده 52 براي حل مسئله اقدام نمايد.

ماده 30 . مديريت اجرا

كارفرما مي تواند قسمتي از اختيارات خود را به شخص حقوقي، كه مدير طرح ناميده مي شود، واگذار كند. كارفرما مدير طرح را با تعيين حدود اختيارات واگذارشده به پيمانكار معرفي مي نمايد. تمام تصميم گيريهاي مدير طرح درچارچوب اختيارات واگذار شده، در حكم تصميم كارفرما مي‌باشد.

ماده 31. نظارت بر اجراي كار

الف) عمليات اجرايي پيمانكار، هميشه بايد زيرنظر و با اطلاع مهندس مشاور انجام شود. نظارتي كه از طرف كارفرما و مهندس مشاور در اجراي كارها به عمل مي آيد، به هيچ روي ، از ميزان مسئوليت پيمانكار نمي كاهد.

نظارت مستقيم بر كار پيمانكار، در محدودة كارگاه انجام مي شود. پيمانكار بايد گزارش پيشرفت اقدامهايي را كه درخارج از كارگاه به منظور انجام تعهدات پيمان انجام مي دهد به مهندس مشاور تسليم كند.

ب) مهندس مشاور، تنها مرجع فني پيمانكار براي اجراي موضوع پيمان از سوي كارفرماست.

هرگونه تغييرات، اظهارنظرهاي فني واصلاحات موردنظر پيمانكاران، سازندگان و بازرسان فني، پس از هماهنگي بامهندس مشاور انجام مي گيرد و توسط وي به پيمانكار ابلاغ مي شود، مواردي كه مهندس مشاور، موظف به كسب مجوز از كارفرما، براي انجام وظايف نظارت است ، در اسناد و مدارك پيمان تعيين شده است.

ج) مهندس مشاور به منظور اطمينان از صحت اجراي كار، اقدام به آزمايش مواد اوليه ، يا كارهاي انجام يافته مي كند. هزينه انجام آزمايشها بر عهده كارفرماست، مگر آنكه در اسناد و مدارك پيمان ترتيب ديگري هم پيش بيني شده باشد، هرگاه نتايج اين آزمايشها با آنچه كه درمدارك فني تعيين شده است تطبيق نكند، پيمانكار متعهد است كه موجبات عدم انطباق را طبق دستور مهندس مشاور برطرف كند . هزينه برطرف نمودن عدم انطباق ها بر عهده پيمانكار است، مگر آنكه نقص موجود مربوط به مدارك فني باشد.

پيمانكار موظف است كه براي نمونه برداري از مواد اوليه يا انجام هر نوع آزمايش، تعداد لازم از كاركنان خود را به صورت موردي و موقت، بدون دريافت مبلغي در اختيار مهندس مشاور بگذارد.

د)در صورتيكه مهندس مشاور مواردي از عدم رعايت مشخصات فني ، نقشه ها و ديگر مدارك فني پيمان را در اجراي كارها مشاهده كند، با ارسال اخطاريه اي، اصلاح كارهاي معيوب را درمدت مناسبي كه با توجه به حجم و نوع كار تعيين مي نمايد از پيمانكار مي خواهد، اگر پس از پايان مهلت تعيين شده ، پيمانكار نسبت به اصلاح كارها اقدام نكند ، كارفرما مي تواند خودش كارهاي معيوب را اصلاح كند . وهزينه هاي مربوط را به اضافه 15 درصد، از مطالبات پيمانكار كسر كند. در صورتيكه عدم توجه به اخطار مهندس مشاور براي اصلاح هر كار معيوب از سوي پيمانكار تكرار شود، كار فرما مي تواند پيمان را طبق مادة 45 فسخ نمايد.

هـ) كارفرما درمدت اجراي پيمان، هر موقع كه لازم بداند، توسط نمايندگان خود عمليات پيمانكار را بازرسي مي كند. پيمانكار موظف است كه هر نوع اطلاعات ومداركي را كه موردنياز باشد، دراختيار نمايندگان كارفرما بگذارد و تسهيلات لازم را براي انجام اين بازرسيها فراهم سازد.

و) اگر كارفرما در طول مدت پيمان، تصميم به تغيير مهندس مشاور بگيرد، اين تصميم بايد دست كم يكماه پيشتر به اطلاع پيمانكار برسد. پيمانكار و مهندس مشاور، موظف هستند كه تكليف آزمايش‌هاي ناتمام، صورتجلسه هاي در دست اقدام و صورت كاركردهاي درحال رسيدگي را روشن‌كنند. در صورتيكه مهندس مشاور به شرح پيشگفته عمل نكند، كارفرما مستقيما به جاي مهندس مشاور تكليف كارهاي ناتمام را روشن مي كند و هزينه هاي مربوط به اين اقدام را به حساب بدهي مهندس مشاور منظور مي نمايد.

اگر در زمان اعلام كارفرما مبني بر تغيير مهندس مشاور، بخشهايي از كار توسط پيمانكار درحال اجرا باشد كه اتمام آن بخش منجر به صدور تأييديه هاي مهندس مشاور شده و اين امر موكول به زمان پس از تغيير مهندس مشاور شود، اين گونه موارد، بايد در طول يك هفته از تاريخ اعلام كارفرما، از سوي پيمانكار به كارفرما منعكس شود، تا كارفرما ترتيب لازم را براي عدم انقطاع آن بخش از كار پيمانكار و صدور بموقع تأييديه بدهد.

كارفرما مهندس مشاور جديد را به پيمانكار معرفي مي كند و اختيارات او را طبق آنچه كه براي مهندس مشاور قبلي تعيين شده بود، تنفيذ يا تغييرات مربوط را به پيمانكار ابلاغ مي نمايد و از آن پس، تصميمها و دستورهاي مهندس مشاور جديد در چارچوب پيمان، براي پيمانكار لازم الاجراست .

ماده32. مهندس ناظر

الف)مهندس ناظر كه نماينده مهندس مشاور در كارگاه است، وظيفه دارد كه با توجه به اسناد و مدارك پيمان، در اجراي كار، نظارت و مراقبت دقيق به عمل آورد و مواد اوليه و تجهيزاتي را كه بايد به مصرف برسد، براساس نقشه ها و مشخصات فني مورد رسيدگي و آزمايش قرار دهد و هرگاه عيب و نقصي در آنها يا در نحوة مهارت كاركنان يا چگونگي كار مشاهده كند، دستور رفع آنهارا به پيمانكار بدهد. همچنين هرگاه بعضي از سخت افزار ها يا نرم افزارها معيوب باشد به طوري كه نتوان با آنها كار را طبق مشخصات فني انجام داد، مهندس ناظر تعمير يا تعويض وتغيير آنها را از پيمانكار مي خواهد. با رعايت مفاد بند ”ب“، هرگونه دستوري كه ازطرف مهندس ناظر به پيمانكار داده شود، به مثابه دستورهاي داده شده توسط مهندس مشاور است و پيمانكار ملزم به اجري انهاست.

ب) مهندس ناظر، به هيچ روي، حق ندارد كه ازتعهدات پيمانكار بكاهد يا موجب تمديد مدت پيمان يا پرداخت اضافي به پيمانكار شود يا هر نوع دستور تغيير كاري را صادركند.

ج) پيمانكار مكلف است كه دستورهاي مهندس ناظر را در حدود مفاد اين ماده اجرا نمايد، مگر در مواردي كه آنها را بر خلاف اسناد و مدارك پيمان تشخيص دهد، كه در اين صورت، موظف است كه موضوع را به مهندس مشاور بنويسد و كسب تكليف كند. هرگاه مهندس مشاور، موضوع را فيصله ندهد، نظر كارفرما در آن مورد قاطع مي باشد.

د) با وجود نظارتي كه از طرف مهندس ناظر دراجراي كارها به عمل مي آيد، كارفرما و مهندس مشاور حق دارند مواد اوليه ،تجهيزات و كارهاي انجام يافته را مورد بررسي قراردهند و اگر مشخصات آنها را مغاير با نقشه‌ها و طرح‌ها، الزام‌ها و مشخصات فني تشخيص دهند، پيمانكار متعهد است مواد اوليه ،تجهيزات و كارهاي معيوب را به هزينه خود تعويض نمايد. به هر حال، نظارت مهندس ناظر از مسئوليت پيمانكار نمي كاهد و سلب حق از كارفرما و مهندس مشاور نمي كند.

شرايط عمومي پيمان فصل 2

فصل دوم

تأييدات و تعهدات پيمانكار

ماده16. تأييدات پيمانكار

موارد زير را پيمانكار تأييد مي نمايد:

الف) تمام اسناد و مدارك موضوع ماده 2 موافقتنامه را مطالعه نموده و از مفاد آن كاملا آگاه شده است.

ب) نسبت به تأمين نيروي انساني و تدارك مواد اوليه ،تجهيزات ، سخت افزار، نرم افزار و خدمات مورد نياز براي اجراي كار طبق مشخصات در محل يا از نقاط ديگر، اطمينان يافته است.

ج) از قوانين و مقررات مربوط به كار، بيمه هاي اجتماعي، مالياتها، عوارض و ديگر قوانين و مقررات، كه تا تاريخ تسليم پيشنهاد معمول و مورد اجرا بوده است، كاملا مطلع بوده و متعهد است كه همه آنها را رعايت كند. در هر حال، مسئوليت عدم رعايت قوانين و مقررات ياد شده، بر عهده پيمانكار است.

د) در تهيه پيشنهاد قيمت، سود موردنظر خود و تمام هزينه هاي ناشي از مفاد بندهاي بالا را در نظر گرفته و بعدا از هيچ بابت، حق درخواست اضافه پرداختي ندارد.

به هر حال، پيمانكار تأييد مي نمايد كه هنگام تسليم پيشنهاد، مطالعات كافي انجام داده و هيچ موردي باقي نمانده است كه بعدا در مورد آن استناد به جهل خود نمايد.

ماده17. كاركنان

الف) پيمانكار متعهد است كه عمليات موضوع پيمان را به وسيله افرادي كه دركارخود تخصص و تجربه كافي دارند، انجام دهد. كساني كه در اجراي اين پيمان، خدماتي براي پيمانكار انجام ميدهند، كاركنان پيمانكار شناخته مي شوند. اگر در اسناد و مدارك پيمان، استفاده از متخصصان خارجي پيش بيني شده باشد، پيمانكار متعهد است قبلاً وضعيت استخدام، مانند ميزان حقوق و مزايا، مدت استخدام و محل اقامت و مشخصات آنها را به وسيلة مهندس مشاور به اطلاع كارفرما برساند و با رعايت مقررات ذي ربط و تأمين هزينه هاي مربوط، براي استخدام آنها اقدام كند. كارفرما تسهيلات لازم را براي استخدام متخصصان ياد شده فراهم مي نمايد. تشخيص لزوم و حدود تسهيلات مزبور با كارفرماست و اين مساعدت از مسئوليت پيمانكار نمي كاهد.

ب) تأمين نيروي انساني موردنياز به عهده پيمانكار است.

ج) كاركنان ايراني كارگاه بايد داراي شناسنامه، وكاركنان بيگانه كارگاه بايد داراي پروانه اقامت و اجازه كار باشند.

د) پيمانكار نبايد كاركنان شاغل كارفرما، وزارتخانه ها، سازمانها، و شركتهاي دولتي و شهرداريها را بدون اجازه مسئولان ذيربط استخدام نمايد. همچنين پيمانكار بايد از به كارگماشتن اشخاصي كه استخدام آنها از نظر اداره وظيفه عمومي مجاز نيست، خودداري كند.

هـ) پيمانكار متعهد است كه دستمزد كاركنان خود را طبق قانون كار مرتبا پرداخت كند. در صورتي كه در پرداخت دستمزد كاركنان تأخيري پيش آيد، مهندس مشاور به پيمانكار اخطار مي كند كه طلب كاركنان را پرداخت نمايد. در صورت استنكاف پيمانكار، كارفرما مي‌تواند دستمزد كاركنان را براي ماه يا ماههايي كه صورت وضعيت آن به پيمانكار پرداخت شده است، طبق كارنامه هاي كاركردي كه در دست كاركنان و داراي امضاي رئيس كارگاه است، با توجه به پرداختهاي علي الحساب كه به آنها شده است، با حضور نماينده مهندس مشاور و پيمانكار، ازمحل مطالبات پيمانكار پرداخت كند و مبلغ پرداختي را به اضافه 15 درصد، به حساب بدهي پيمانكار منظور نمايد واگر مطالبات پيمانكار كافي نباشد، از محل تضمينهاي پيمانكار تأمين كند. در صورتي كه نماينده پيمانكار، با وجود اخطار مهندس مشاور، از حضور براي پرداختها خودداري كند، كارفرما پرداخت مزبور را انجام ميدهد بدون اينكه پيمانكار حق اعتراضي بر اين عمل و مبلغ پرداختي و تعداد كاركنان و ميزان استحقاقي آنان داشته باشد. در صورت تكرار تأخير در پرداخت دستمزد كاركنان به مدت بيش ازيك ماه، براي ماهي كه صورت وضعيت آن پرداخت شده است، كارفرما مي تواند پيمان را فسخ نمايد.

و) پيمانكار موظف به اجراي مقررات بيمه هاي درماني واجتماعي، مقررات ودستورالعملهاي حفاظت فني و بهداشت كار است.

ز) در اجراي اين پيمان، پيمانكار در مقابل كار فرما مسئول اعمال كاركنان خود است. هرگاه كاركنان پيمانكار و پيمانكاران جزء صلاحيت لازم براي انجام كار مربوط را نداشته باشند يا باعث اختلال نظم كارگاه شوند مشروط بر آنكه كارگاه توسط مركز در اختيار پيمانكار قرار گرفته باشد، مهندس مشاور يا مهندس ناظر، مراتب را براي بار اول به رئيس كارگاه تذكر مي دهد. و در صورت تكرار، مي تواند از پيمانكار بخواهد كه متخلفان را از كار بركنار كند. در اين صورت، پيمانكار موظف به اجراي اين دستور است و حق ندارد بركنار شدگان را بار ديگر در همان كارگاه به كار گمارد. اجراي اين دستور از مسئوليتهاي پيمانكار نمي كاهد و ايجاد حقي براي او نمي كند.

ماده 18. مسئوليت حسن اجراي كار، برنامه­كار، گزارش پيشرفت­كار، هماهنگي با پيمانكاران ديگر، رئيس كارگاه

الف) پيمانكار مسئوليت كامل حسن اجراي كارهاي موضوع پيمان راطبق اسناد و مدارك پيمان به عهده دارد.

ب) پيمانكار متعهد است كه سازمان، روش اجرا و برنامه زماني تفصيلي اجراي كار راطبق نظر مهندس مشاور بر اساس الزام‌ها، مشخصات و نقشه‌هاي موجود و برنامه زماني كلي تهيه كند و ظرف يك ماه از تاريخ مبادله پيمان يا مدت ديگري كه در اسناد و مدارك پيمان تعيين شده است، تسليم مهندس مشاور نمايد تا پس از اصلاح و تصويب كارفرما براي اجرا به پيمانكار ابلاغ شود. اگر در اسناد و مدارك پيمان، جزئياتي براي چگونگي تهيه برنامه زماني تفصيلي و بهنگام كردن آن تعيين شده باشد، پيمانكار ملزم به رعايت آن مي باشد.

ج) در صورتيكه حين اجراي كار، پيمانكار تشخيص دهد كه تغييراتي در برنامه زماني تفصيلي ضروري است، موظف است ك پيش از رسيدن موعد انجام كارهايي كه به نظر او بايد در برنامه آن تغيير داده شود، مراتب را با ذكر دليل، به مهندس مشاور اطلاع دهد. مهندس مشاور، تغييرات موردتقاضاي پيمانكار را در قالب برنامه زماني كلي رسيدگي مي كند و آنچه را كه موردقبول است، پس از تصويب كارفرما، به پيمانكار ابلاغ مي كند. بديهي است كه اين تغييرات درحدود مندرجات پيمان، ازميزان تعهدات و مسئوليتهاي پيمانكار نمي كاهد.

اگر تغيير برنامه زماني تفصيلي از سوي مهندس مشاور مطرح شود، پيمانكار با توجه به نظر مهندس مشاور، تغييرات برنامه زماني تفصيلي راتهيه مي كند و به شرح پيشگفته ، براي طي مراتب بررسي و تصويب، تسليم مهندس مشاور مي نمايد.

د) پيمانكار متعهد است كه هماهنگي لازم را با ديگر پيمانكاران يا گروههاي اجرايي متعلق به كارفرما، كه به نحوي با موضوع قرارداد مرتبط هستند، به عمل آورد. برنامه­ريزي چگونگي اين هماهنگي توسط مهندس مشاور به پيمانكار ابلاغ مي شود.

هـ) پيمانكار مكلف است كه در پايان هر ماه، گزارش كامل كارهاي انجام شده درآن ماه راتهيه نمايد. شكل و چگونگي تهيه گزارش را مهندس مشاور تعيين مي كند. اين گزارش، شامل مقدار و درصد فعاليتهاي انجام شده، ميزان پيشرفت يا تأخير نسبت به برنامه زماني تفصيلي، مشكلات و موانع اجرايي، نوع و مقدار مواد اوليه وتجهيزات وارد شده به كارگاه، تعداد و نوع سخت‌افزار و نرم‌افزارهاي موجود و آماده به كار، تعداد و تخصص نيروي انساني موجود و ديگر اطلاعات لازم مي باشد. در صورتيكه جزئيات ديگري براي چگونگي تهيه گزارش پيشرفت كار دراسناد ومدارك پيمان تعيين شده باشد، پيمانكار موظف به رعايت آن است.

و) پيمانكار متعهد است كه يك نسخه از برنامه، نمودارها، و جدولهاي پيشرفت كار را در كارگاه آماده داشته باشد تا درصورت لزوم، مهندس مشاور، و كساني كه اجازه بازديد از كارگاه را دارند، از آن استفاده كنند.

ز) پيمانكار بايد پيش از آغاز عمليات، شخص واجد صلاحيتي را كه مورد قبل مهندس مشاور باشد، به عنوان رئيس كارگاه معرفي نمايد. رئيس كارگاه بايد در اوقات كار در كارگاه حاضر باشد و عمليات اجرايي با مسئوليت ونظارت او انجام شود. اگر ضمن كار معلوم شودكه رئيس كارگاه قادر به انجام وظايف خود نيست، مهندس مشاور، با ذكر دليل، درخواست تعويض او را از پيمانكار خواهد كرد و پيمانكار مكلف است ظرف يكماه، شخص واجد صلاحيت ديگري را كه مورد قبول مهندس مشاور باشد، معرفي كند.

پيمانكار بايد به منظور اجراي كار و دريافت دستور كارها، الزام‌ها، مشخصات و نقشه ها از مهندس مشاور و همچنين براي تنظيم صورت وضعيتهاي موقت، اختيارات كافي به رئيس كارگاه بدهد. هر نوع اخطار و اعلام كه مربوط به اجراي كار باشد و از طرف مهندس مشاور يا نماينده او به رئيس كارگاه ابلاغ شود، در حكم ابلاغ به پيمانكار است.

پيمانكار مي تواند، در صورت لزوم، رئيس كارگاه را عوض كند، مشروط به اينكه پيش از تعويض، مراتب را به اطلاع مهندس مشاور برساند و صلاحيت جانشين او مورد قبول نامبرده باشد.

ماده 19. كنترل وضع موجود، حفظ مستندات

الف)پيمانكار، پيش از آغاز عمليات موضوع پيمان، بايد وضع موجود را از لحاظ مشخص نمودن نقطه‌ عزيمت در برنامه مشخص نمايد و مراتب را به اطلاع مهندس مشاور برساند تا وضع موجود با مهندس مشاور و كارفرما صورتمجلس شود و ملاك شروع عمليات قرار گيرد. بديهي است كه پس از آغاز عمليات، هيچ گونه اعتراضي از جانب پيمانكار در اين زمينه پذيرفته نيست.

ب) مستندات هر مرحله از اجراي كار بايد حفظ شده و در هر مرحله و قبل از ادغام در واحدهاي بزرگتر به امضاي مهندس ناظر و رئيس كارگاه برسد.

ماده20. تجهيز كارگاه؛ تدارك مواد اوليه؛تجهيرات؛ سخت افزار،نرم افزار و خدمات

الف) پيمانكار موظف است كه پس از انعقاد قرارداد و تحويل گرفتن پيش‌پرداخت، با توجه به مدت تعيين شده براي تجهيز، كارگاه را تجهيز نمايد. تجهيز كامل كارگاه به نحوي كه براي اجراي كار طبق اسناد ومدارك پيمان لازم است، به عهده پيمانكار مي‌باشد، مگر آنكه در اسناد و مدارك پيمان، ترتيب ديگري پيش‌بيني شده باشد.

ب) تأمين نيروي انساني ، مواد اوليه ؛تجهيزات ؛سخت افزار ، نرم افزار وخدمات بر عهده پيمانكار است، مگر آنكه در اسناد و مدارك پيمان، ترتيب ديگري پيش‌بيني شده باشد.

مواد اوليه و تجهيزاتي كه پيمانكار براي انجام عمليات موضوع پيمان تهيه مي‌كند، بايد به قرار زير باشد:

1) اگر منابع تهيه مواد اوليه و تجهيزات در اسناد و مدارك پيمان تعيين شده يا بعدا معين شود، بايد از همان منابع تهيه گردد. كاتالوگ فني يا مشخصات مواد اوليه و تجهيزات بايد از نظر تطبيق با مشخصات فني، پيش از سفارش، به تأييد مهندس مشاور برسد. درهر حال، از نظر مرغوبيت بايد كاملا طبق مشخصات فني و استانداردهاي مربوطه باشد و مورد تأييد مهندس مشاور قرار گيرد.

2) ذكر منابع مواد اوليه و تجهيزات در اسناد ومدارك پيمان يا تعيين آنها ضمن اجرا، از تعهدات پيمانكار در قبال تهيه مواد اوليه و تجهيزات داراي كيفيت نمي‌كاهد. بدين روي، پيمانكار موظف است با مطالعه كافي نسبت به امكانات موجود وكيفيت منابع تهيه مواد اوليه و تجهيزات، نظر و پيشنهاد خود را تسليم مهندس مشاور كند. در صورتيكه استفاده از اين قبيل منابع مورد موافقت مهندس مشاور و كارفرما قرار گيرد، اقدام به تهيه آنها نمايد، بديهي است كه كارفرما اين حق را داردكه منابع تهيه مواد اوليه را تغيير دهد و پيمانكار موظف به رعايت آن ميباشد. اگر به مناسبت اين تغيير ، اضافه يا كسر هزينه اي بابت تغيير مسافت حمل يا عوامل ديگر ايجاد شود، تفاوت بها، به اقتضاي مورد، از پيمانكار كسر يا به او پرداخت مي‌شود.

ج) هرگاه تهيه يا توزيع مواد اوليه ،نرم افزار، سخت‌افزار يا خدماتي در داخل كشور در انحصار دولت باشد، كارفرما تسهيلات لازم براي تهيه آنها را فراهم مي كند. اگر تهيه بعضي از اين موارد، طبق مشخصات ذيربط در داخل كشور ميسر نباشد و ورود آنهاهم از طرف دولت ممنوع شده يا بشود، كارفرما يا خودش اجازه ورود آنها را براي پيمانكار تحصيل مي‌كند يا مشخصات را تغيير ميدهد.

د) در مواردي كه مي بايد مواد اوليه و تجهيزاتي به وسيلة پيمانكار ازخارج از كشور تهيه شود، كارفرما اجازه ورود آنها را از سازمانهاي ذيربط به هزينه پيمانكار تحصيل مي نمايد. هر گاه ضمن اجراي كار، محدوديتهاي جديدي پيش آيدكه به علت آن، پيمانكار نتواند مواد اوليه و تجهيزات موردنياز اجراي كار را ، در مدتي كه برنامه پيشرفت كار ايجاب مي‌كند، از خارج از كشور تهيه و وارد كند، مراتب را با ذكر دليل و ارائه اسناد از طريق مهندس مشاور به اطلاع كارفرما مي‌رساند تا با توجه به برنامه زماني اجراي كار، كارفرما در مورد چگونگي تأمين اين قبيل موارد، تصميم‌گيري نمايد.

هـ) در صورتيكه در اسناد و مدارك پيمان، مشخصاتي براي سخت‌افزار، نرم افزار و خدمات مورد لزوم براي اجراي كار تعيين شده باشد، پيمانكار بايد آنها را طبق مشخصات و استانداردهاي تعيين شده، تأمين كند. هرگاه ضمن اجراي كار، مهندس مشاور تشخيص دهد كه سخت افزار و نرم افزار موجود پيمانكاريا خدمات مورد استفاده پيمانكار، براي اتمام كار در مدت پيمان كافي نيست يا مشخصات آنها براي اجراي كار، مناسب نيست مراتب را به پيمانكار ابلاغ مي ‌كند. پيمانكار مكلف است كه سخت افزار و نرم‌افزار و امكانات خدماتي خود را طبق نظر مهندس مشاور در مدتي كه نامبرده تعيين مي‌نمايد، تكميل وتقويت كند، بدون اينكه براي اين كار، ادعاي خسارت يا هزينه اضافي از كارفرما داشته باشد.

و) در صورتيكه طبق اسناد و مدارك پيمان، تأمين اقلامي از تجهيزات كه پيمانكار بايد نصب كند و به صورت دايم در كار باقي بماند، درتعهد كارفرما باشد، پيمانكار مسئول عملكرد ناقص احتمالي اين تجهيزات نيست، مگر آنكه ثابت شود كه نقص آنها مربوط به كار پيمانكار است.

ماده 21. حفاظت از كار و شخص ثالث، بيمه كار، مراقبتهاي لازم

الف) پيمانكار از روز شروع عمليات تا روز تحويل موقت عمليات موضوع پيمان، مسئول حفظ و نگهداري كارهاي انجام شده؛ تجهيزات؛ سخت افزار ، نرم‌افزارو وسايلي مي باشد كه زير نظر ومراقبت او قرار دارد و به همين منظور، اقدامات لازم را براي نگهداري و حفاظت آنها در داخل كارگاه در مقابل عوامل گوناگون طبيعي و غيرطبيعي از قبيل سرقت و حريق به عمل مي آورد.

ب) پيمانكار در چارچوب مقررات و دستورالعمل هاي حفاظت فني و بهداشت كار، مسئول خسارتهاي وارد شده به شخص ثالث در محوطه كارگاه است، و در هر حال، كارفرما در اين مورد هيچ نوع مسئوليتي به عهده ندارد، كارفرما و مهندس مشاور مي توانند در صورت مشاهده عدم رعايت دستورالعملهاي حفاظت فني و بهداشت كار، دستور توقف بخشي از كار را كه داراي ايمني لازم نيست تا برقراري ايمني طبق دستورالعمل هاي ياد شده صادر نمايند. در اين حالت، پيمانكار حق مطالبه خسارت در اثر دستور توقف كار را ندارد.

ج) پيمانكار مكلف است كه پيش از شروع كار، تمام يا آن قسمت از كارهاي موضوع پيمان را كه دراسناد و مدارك پيمان تعيين شده است، در مقابل مواردي از حوادث مذكور در اسناد يادشده، به نفع كارفرما نزد مؤسسه اي كه مورد قبول باشد، بيمه نموده و بيمه نامه ها را به كارفرما تسليم كند. بيمه نامه ها بايد تا تاريخ تحويل موقت اعتبار داشته باشد، تا زماني كه تحويل موقت انجام نشده است، پيمانكار مكلف است كه بيمه نامه ها را تا مدتي كه لازم است تمديد كند. كارفرما هزينه هاي مربوط به بيمه به شرح پيشگفته را در مقابل ارائه اسناد صادر شده از سوي بيمه گر، عينا به بيمه‌گر پرداخت مي‌كند. آن قسمت از هزينه بيمه كه مربوط به مدت تأخير غيرمجاز پيمانكار باشد، به حساب بدهي پيمانكار منظور مي شود.

در صورت بروز حادثه‌اي كه باعث از بين رفتن تمام يا قسمتي از كارهاي انجام يافته و مواد اوليه و تجهيزات پاي‌كار شود، پيمانكار موظف است كه : اولا مراتب را فورا به كارفرما و مهندس مشاور وطبق مقررات بيمه به بيمه گر اطلاع دهد، ثانيا طبق دستور كارفرما يا مهندس مشاور، كارها را به حالت اوليه باز گرداند. برنامه زماني انجام كارهاي پيشگفته توسط پيمانكار تهيه مي‌گردد و پس از تأييد مهندس مشاور و كارفرما، به اجرا در مي آيد. كارفرما خسارتهاي وارد شده بر آنچه را كه بيمه شده است از بيمه گر وصول مي نمايد و مبلغ وصول شده از بيمه گر را براي تجديد عمليات به تناسب پيشرفت كار و طبق هزينه تمام شده، اعم ازهزينه مستقيم و غيرمستقيم (بالاسري)، باتأييد مشاور به تدريج تا اعاده كار به حالت اوليه به پيمانكار پرداخت مي كند. كارفرما بايد كارهاي موضوع پيمان را به نحوي بيمه كند كه درصورت بروز حادثه، خسارت دريافتي از بيمه گر براي اعاده كارها به حالت اوليه كافي باشد، در صورتيكه تكليف بيمه كار در اسناد و مدارك پيمان تعيين نشده باشد، پيش از شروع كار، پيمانكار چگونگي بيمه كار را از كارفرما استعلام مي نمايد و كارفرما در مدت 10 روز كارها و حوادث مشمول بيمه را تعيين و به پيمانكار ابلاغ مي كند تا پيمانكار طبق مفاد اين بند، درمورد بيمه كار اقدام كند.

اگر كار فرما عمليات موضوع پيمان را بيمه نكند، در صورت وقوع حادثه، جبران خسارتهاي وارد شده به عهده او مي باشد.

د) پيمانكار موظف است كه تمام ساختمانها و تأسيسات موقت، سخت‌افزار و نرم‌افزار و وسايل كارگاه را كه متعلق به او يا در اختيار اوست و براي انجام عمليات موضوع پيمان به كار مي گيرد، به هزينه خود بيمه كند و رونوشت بيمه نامه ها را به كارفرما تسليم نمايد. سخت افزار و نرم‌افزاري را كه كارفرما دراختيار پيمانكار قرارميدهد، كارفرما بيمه ميكند.

ه)هرگاه پيمانكار در اجراي تمام يا قسمتي از موارد درج شده دراين ماده سهل انگاري يا كوتاهي كند و از انجام تعهداتي كه طبق آن به عهده گرفته است خودداري نمايد، كارفرما حق دارد آن تعهدات را به جاي پيمانكار انجام دهد و هزينه هاي انجام شده و خسارت وارد شده را به اضافه 15 درصد به حساب بدهي پيمانكار منظور كرده و از مطالبات وي كسر نمايد. دراين صورت، هرگونه ادعاي پيمانكار نسبت به اين قبيل پرداختها وهمچنين نسبت به تشخيص كارفرما، خواه از نظر اساس تخلف وخواه از نظر مبلغ پرداختي، بي اثر مي باشد.

ماده22. ترتيب گردش مدارك، نقشه ها وابلاغ دستور كارها

الف) تمام الزام‌ها، مشخصات، دستورالعمل‌ها، نقشه‌ها و استانداردهاي فني و ساير مستندات مورد نياز كه داراي مهر وامضاي مهندس مشاور است، به تعداد نسخه هاي درج شده در اسناد و مدارك پيمان و در صورتيكه در اسناد ومدارك پيمان تعداد نسخه معين نشده باشد ، در دو نسخه، بدون دريافت هزينه، در اختيار پيمانكار قرار مي گيرد. در صورت نياز پيمانكار، نسخه هاي اضافي به هزينه او تكثير مي شود.

پيمانكار بايد يك نسخه از الزام‌ها، مشخصات و نقشه‌ها را با آخرين تغييرات آنها هميشه در كارگاه نگهداري كند، تا در صورت لزوم ، به منظور بازرسي كارها، در اختيار مهندس مشاور، كارفرما يا نمايندگان آنها قرارگيرد. نسخه اصل الزام ها، مشخصات، نقشه‌ها و مدارك، تا پايان كار نزد مهندس مشاور باقي مي ماند.

ب) پيمانكار موظف است كه پيش از آغاز هر قسمت از كار، تمام الزام‌ها، مشخصات، نقشه‌ها، دستورالعمل‌ها و ديگر اسناد و مدارك فني مربوط به آن قسمت را با دقت مطالعه كند؛ به نحوي كه هيچ گونه ابهامي از نظر چگونگي اجراي كار براي خود و كاركنانش باقي نماند. به طور كلي، كمبود مدارك و مستندات براي هر قسمت از كار هرگز از تعهدات پيمانكار مبني بر اجراي كامل كار نمي‌كاهد. درصورت مشاهده اشتباه در اندازه‌ها يا هرگونه ابهام يا كسري درمدارك، نقشه ها، و دستورالعملها، پيمانكار بايد بموقع رفع نقص آنها را از مهندس مشاور درخواست كند. مهندس مشاور موظف است كه با توجه به برنامه زماني اجراي كار، براي تكميل مستندات مورد نياز و ابلاغ به پيمانكار اقدام كند.

ج) هرگاه پيمانكار در مورد دسترسي به بعضي مدارك، محاسبات يا دستوركارها يا مشخصات مواد اوليه و تجهيزاتي كه بنا به دستور كارفرما ازمنابع معيني تحصيل مي شود ايرادي داشته باشد، بايد با توجه به برنامه زماني تفصيلي، مراتب را با ذكر دليل به اطلاع مهندس مشاور برساند. درصورتي كه مهندس مشاور، درستي مدارك پيشگفته را تأييد كند، ولي پيمانكار همچنان نسبت به آنها ايراد داشته باشد، پيمانكار بايد موضوع را به كارفرما منعكس نمايد و پس از دريافت نظر كارفرما، كار را طبق نظر او انجام دهد. درچنين حالتي، پيمانكار فقط مسئول اجراي درست كار است و در مورد صحت مدارك، مشخصات، محاسبات و دستوركارهاي مربوط مسئوليتي ندارد. هزينه رفع عيب و نقص در چنين مواردي به عهده پيمانكار نمي باشد.

د) پيمانكار، نقشه‌ها و طرح‌هاي كارگاهي را كه شامل جزئيات ساخت قطعات و يا انجام قسمتهايي از كار است، در صورت نياز ضمن اجراي كار، براساس نقشه‌ها و طرح‌هاي اجرايي، مشخصات فني و دستورالعمل سازندگان تهيه ميكند و در سه نسخه، كه يك نسخه آن قابل تكثير باشد، تسليم مهندس مشاور مي نمايد. مهندس مشاور، نقشه‌ها و طرح‌هاي ياد شده را پس از بررسي و اصلاح لازم، تأييد و در يك نسخه به پيمانكار ابلاغ مي كند. نسخه قابل تكثير اين مدارك نزد مهندس مشاور نگهداري مي شود.

هـ) نقشه‌ها و مستندات چون ساخت، نقشه‌ها و مستندات كارهاي انجام شده به نحوي كه اجرا شده اند، مي باشد و شامل تمام نقشه هاي اجرايي، اعم از تغييريافته يا بدون تغيير است. پيمانكار بايد نقشه‌ها و مستندات چون ساخت رابه تدريج و طبق نظر مهندس مشاور، در سه نسخه كه يك نسخه آن قابل تكثير باشد تهيه كند و براي بررسي و تأييد، به مهندس مشاور بدهد. مهندس مشاور، يك نسخه از نقشه‌ها و مستندات چون ساخت تأييد شده را در اختيار پيمانكار قرار مي‌دهد .

و) پيمانكار بايد مشخصات فني، نقشه‌ها و دستورالعمل‌هاي نصب، راه اندازي و بهره برداري از تجهيزاتي را كه تأمين آنها به عهده اوست، از سازنده يا تأمين‌كننده آنها بگيرد و در دونسخه، به مهندس مشاوربدهد. مهندس مشاور، براساس مدارك سازنده يا تأمين‌كننده، دستورالعمل اجرايي استقرار تجهيزات ياد شده را تهيه و براي اجرا به پيمانكار ابلاغ مي كند .

ز) مهندس مشاور، تمام موافقتها، معرفيها، تصويبها، اخطارها و دستور كارها را به صورت كتبي، به پيمانكار ابلاغ مي كند، و در موارد لزوم، به نحو پيش بيني شده در اسناد ومدارك پيمان، به تأييد كارفرما نيز مي رساند و سپس به پيمانكار ابلاغ مي كند. پيمانكار، پس از وصول دستوركارها، مي‌تواند براي اصلاح آنها اظهارنظر كند. اما در هر حال موظف به اجراي چنين دستوركارهايي است.

در موارد صدور دستور كار شفاهي از سوي مهندس مشاور، پيمانكار مي تواند درخواست ابلاغ كتبي آنها را بنمايد و مهندس مشاور نيز موظف است كه دستور كارها را كتبي به پيمانكار ابلاغ كند، درغير اين صورت، اين دستوركارها براي پيمانكار معتبر نيست.

مهندس مشاور يك نسخه رونوشت از تمام نامه هاي ابلاغي، همراه با الزام‌ها، مشخصات، نقشه‌ها، دستوركارها و صورت جلسه ها را براي كارفرما ارسال مي كند .

ح) پيش از تحويل موقت كار طبق ماده 38، پيمانكار دستورالعمل هاي راه اندازي، راهبري، تعمير و نگهداري را همراه با نقشه‌ها و مستندات چون ساخت در سه نسخه، كه يك نسخه آن قابل تكثير باشد، به مهندس مشاور مي دهد. مدارك ياد شده بايد به نحوي باشد كه راهبري، تعمير و نگهداري تمام قسمتهاي موضوع پيمان بسهولت انجام شود. در صورتيكه در اسناد و مدارك پيمان، تعداد نسخه با مشخصات ويژه اي براي مدارك موضوع اين بند تعيين شده باشد، طبق آن ماده عمل مي شود.

ماده23. حفاظت تأسيسات زيربنايي و تغيير وضع آنها

در صورتي كه كارگاه توسط مركز در اختيار پيمانكار قرار گرفته باشد ،پيمانكار بايد عمليات موضوع پيمان را به نحوي اجرا كند كه به تأسيسات زيربنايي موجود در كارگاه مانند خطوط آب،برق، مخابرات ومانند اينها، آسيبي وارد نشود. هرگاه دراثر عمل پيمانكار، به تأسيسات ياد شده صدماتي وارد شود، پيمانكار متعهد است كه هزينه ترميم و برقراري مجدد آنها را بپردازد. هرگاه پيمانكار نسبت به جبران خسارت وارد شده اقدام لازم و فوري به عمل نياورد، كارفرما مي تواند به هر طريق كه مصلحت بداند، براي رفع نقص و خسارت اقدام كند و هزينه آن را به اضافه15 درصد به حساب بدهي پيمانكار منظور كند و پيمانكار، از اين بابت، حق هيچ گونه اعتراضي ندارد.

ماده 24. واگذاري، پيمانكاران جزء

الف) پيمانكار حق واگذاري پيمان به ديگران راندارد.

ب) پيمانكار مي تواند به منظور تسهيل و تسريع در اجراي قسمت يا قسمتهايي از عمليات موضوع پيمان، پيمانهايي با پيمانكاران جزء ببندد، مشروط به آنكه آنان را از واگذاري كار به ديگران ممنوع كند. در صورتي كه در اسناد ومدارك پيمان، كارفرما، لزوم تأييد صلاحيت پيمانكاران جزء را پيش بيني كرده باشد. پيمانكار موظف است كه تأييد كارفرما را در اين مورد تحصيل نمايد. اين واگذاري نبايد از پيشرفت كار طبق برنامه زماني اجراي كار بكاهد. و به هر حال، به هيچ روي، از مسئوليت و تعهدات پيمانكار نمي‌كاهد. پيمانكار مسئول تمام عملياتي است كه توسط پيمانكاران جزء يا كاركنان آنها انجام مي شود. در پيمانهاي بين پيمانكار و پيمانكاران جزء بايد نوشته شود كه در صورت بروز اختلاف بين آنها، كارفرما حق دارد، در صورتي كه مقتضي بداند، به مورد اختلاف رسيدگي كند. پيمانكار و پيمانكار جزء نيز مي‌پذيرند كه نظر كارفرما در اين مورد قطعي است و تعهد مي‌كنند كه الزاماَ آن را اجرا كنند.

هرگاه در پرداخت مطالبات پيمانكاران جزء با توجه به شرايط درج شده در پيمان آنها، تأخيري روي دهد، در صورتي كه پيمانكار جزء تعهدات خود را بر اساس پيمان تنظيمي خود با پيمانكار كاملا انجام داده و كار او مورد قبول و تأييد مهندس مشاور باشد، كارفرما ميتواند بنا بر تقاضاي پيمانكار جزء با حضور نماينده پيمانكار، به كار او رسيدگي كند. اگر در اثر اين رسيدگي، پيمانكار جزء طلبكار شود و پيمانكار از پرداخت آن خودداري كند، كارفرما حق دارد طلب پيمانكار جزء را براي كارهايي كه صورت وضعيت آن به پيمانكار پرداخت شده است، از محل مطالبات پيمانكار بپردازد. در صورتي كه با اخطار كارفرما، پيمانكار يا نماينده او براي رسيدگي حاضر نشوند، كارفرمارسيدگي مي­نمايد و به شرح پيشگفته عمل مي كند و اين عمل قطي و غير قابل اعتراض است.

هرگاه پس از فسخ يا خاتمه پيمان، پيمانكاران جزء، مطالباتي از پيمانكار داشته باشند، مهندس مشاور و كارفرما، به شرح پيشگفته موضوع را رسيدگي مي نمايند. اگر پس از رسيدگي و تهيه صورتحساب نهايي، پيمانكار مطالباتي داشته باشد، كارفرما مي تواند طلب پيمانكاران جزء را از محل مطالبات پيمانكار بپردازد.

ماده 25. اجراي كار در شب

اجراي كار درشب، در موارد زير، مجاز است.

الف) در برنامه زماني تفصيلي پيش بيني شده باشد .

ب) هر گاه به سبب بروز تأخيرهايي از سوي پيمانكار، انجام كار طبق تشخيص پيمانكار در مدت پيمان امكانپذير نباشد، پيمانكار مي تواند بدون آنكه حق دريافت اضافه هزينه كار را داشته باشد با تأييد مهندس مشاور و موافقت كارفرما، قسمتي از كار را در شب اجرا كند.

ج) هرگاه مهندس مشاور تشخيص دهد كه پيشرفت كار پيمانكار به نحوي نيست كه همه عمليات در مدت پيمان پايان يابد، مي تواند پس از موافقت كارفرماء به پيمانكار دستور دهد كه قسمتي از كار را درشب اجرا كند. در اين حالت، پيمانكار مكلف به اجراي اين دستور است و حق ادعا يا مطالبه هيچ گونه خسارت و اضافه بها ندارد.

د) اگر به تشخيص مهندس مشاور وتأييد كارفرما براي جبران تأخيرهايي كه ناشي از قصور پيمانكار نيست، كار درشب نيز انجام شود. اضافه هزينه‌هاي مربوط به كار در شب، با تأييد مهندس مشاور و تصويب كارفرما، پرداخت مي‌شود. در محاسبه اين هزينه‌ها به منظور تعيين هزينه هاي اضافي دستمزد نيروي انساني براي كار در شب، بايد مقررات قانون كار و امور اجتماعي ملاك عمل قرار گيرد.

ماده26. اقامتگاه قانوني

اقامتگاه قانوني كارفرما و پيمانكار همان است كه در موافقتنامه پيمان نوشته شده است. در صورتيكه يكي از طرفين، محل قانوني خود را تغيير دهد، بايدنشاني جديد خود را دست كم 15 روز پيش از تاريخ تغيير، به طرف ديگر اطلاع دهد. تا وقتي كه نشاني جديد به طرف ديگر اعلام نشده است، مكاتبات به نشاني قبلي ارسال مي شود و دريافت شده تلقي مي گردد.

شرايط عمومي پيمان فصل 1

فصل اول

تعاريف ومفاهيم

ماده1. پيمان

پيمان، مجموعه اسناد و مداركي است كه در ماده 2 موافقتنامه پيمان، درج شده است.

ماده2. موافقتنامه

موافقتنامه، سندي است كه مشخصات اصلي پيمان، مانند مشخصات دو طرف، موضوع، مبلغ و مدت پيمان، در آن بيان شده است.

ماده3. شرايط عمومي

شرايط عمومي، مفاد همين متن است كه شرايط عمومي حاكم بر پيمان را تعيين مي كند.

ماده4. شرايط خصوصي

شرايط خصوصي، شرايط خاصي است كه به منظور تكميل شرايط عمومي، براي اين پيمان، باتوجه به وضعيت و ماهيت آن، تنظيم شده است. موارد درج شده در شرايط خصوصي، هيچ گاه نمي تواند مواد شرايط عمومي رانقض كند.

ماده5. برنامه زماني اجراي كار

الف) برنامه زماني كلي : برنامه اي است كه در آن، زمانبندي كلي كارهاي مورد پيمان برحسب ماه، منعكس گشته و در اسناد و مدارك پيمان درج شده است.

ب) برنامه زماني تفصيلي: برنامه اي است كه زمانبندي فعاليتهاي مختلف كارهاي موضوع پيمان، به تفصيل و در چارچوب برنامه زماني كلي، در آن آمده است.

ماده6. كارفرما

كارفرما، شخص حقوقي است كه يك سوي امضا كنندة پيمان است و عمليات موضوع پيمان را براساس اسناد ومدارك پيمان، واگذار كرده است. نمايندگان و جانشينهاي قانوني كارفرما، در حكم كارفرما مي باشند.

ماده7. پيمانكار

پيمانكار، شخص حقوقي يا حقيقي است كه سوي ديگر امضا كننده پيمان است واجراي موضوع پيمان را بر اساس اسناد و مدارك پيمان، به عهده گرفته است. نمايندگان و جانشينهاي قانوني پيمانكار، در حكم پيمانكار مي باشند.

ماده8 .مدير طرح

مدير طرح، شخص حقوقي است كه به منظور مديريت اجراي كار، در چارچوب اختيارات تعيين شده در اسناد و مدارك پيمان، از سوي كارفرما به پيمانكار معرفي مي شود.

ماده 9. مهندس مشاور، مهندس ناظر

الف) مهندس مشاور، شخص حقوقي يا حقيقي است كه براي نظارت بر اجراي كار، در چارچوب اختيارات تعيين شده در اسناد و مدارك پيمان، از سوي كارفرما به پيمانكار معرفي مي شود.

ب) مهندس ناظر، نمايندة مقيم مهندس مشاور در كارگاه است و درچارچوب اختيارات تعيين شده در اسناد ومدارك پيمان به پيمانكارمعرفي ميشود.

ماده 10. رئيس كارگاه

رئيس كارگاه، شخصي حقيقي داراي تخصص و تجربه لازم است كه پيمانكار، او را به مهندس مشاور معرفي مي كند تا اجراي موضوع پيمان در كارگاه راسرپرستي كند.

ماده11 . پيمانكار جزء

پيمانكار جزء، شخصي حقيقي يا حقوقي است كه تخصص در انجام كارهاي اجرايي را دارد و پيمانكار براي اجراي بخشي از عمليات موضوع پيمان ، با او قرارداد مي بندد.

ماده 12. كار، كارگاه، تجهيز و برچيدن كارگاه

الف) كار، عبارت از مجموعه عمليات، خدمات يا اقدامات موردنياز، براي آغاز كردن، انجام و پايان دادن عمليات موضوع پيمان است و شامل كارهاي دايمي است كه باقي خواهد ماند و به عنوان موضوع پيمان تحويل كارفرما ميگردد، و كارهاي موقتي است كه به منظور اجرا و نگهداري موضوع پيمان انجام مي شود.

ب) كارگاه، محل يامحلهايي است كه عمليات موضوع پيمان درآن اجرا مي شود يا به منظور اجراي پيمان، با اجازة كارفرما از آن استفاده مي كنند.

ج) تجهيز كارگاه، عبارت ازعمليات، اقدامها و تداركاتي است كه بايد به صورت موقت براي دوره اجرا انجام شود، تا آغاز كردن و انجام دادن عمليات موضوع پيمان طبق اسناد و مدارك پيمان، ميسر شود.

د) برچيدن كارگاه در صورتيكه توسط مركزدر اختيار پيمانكار قرار گرفته باشد، عبارت از جمع آوري مواد اوليه ،وسايل و تجهيزات، و خارج كردن آنهاو ديگر تداركات پيمانكارو كاركنان وي از كارگاه مي باشد.

ماده13. مواد اوليه و تجهيزات؛ مواد اوليه و تجهيزات پاي كار؛ سخت افزار، نرم افزارو خدمات؛ وسايل

الف) مواد اوليه، عبارت از مواد، اجناس وكالاهايي است كه درعمليات موضوع پيمان مصرف يا نصب شده و دركار باقي مي ماند .

ب) تجهيزات ،عبارت از دستگاهها، سخت افزار و نرم‌افزارهايي است كه در عمليات موضوع پيمان نصب شده و در كار باقي مي ماند.

ج) مواد اوليه وتجهيزات موجود در محل مصرف يا نصب؛ مواد اوليه و تجهيزات پاي كار ناميده مي‌شود.

تبصره- بسته‌هاي نرم افزاري، قطعات پيش ساخته و تجهيزاتي كه دراجراي موضوع پيمان، با اجازه كارفرما و زيرنظر مهندس مشاور، درشركت ها، مؤسسات ،كارگاهها يا كارخانه هاي توليدي خارج از كارگاه ساخته شده است نيز در حكم مواد اوليه و تجهيزات پاي كار به شمار مي رود.

د) سخت افزار، نرم افزارو خدمات، عبارت از دستگاهها، تجهيزات و ابزار سخت افزاري و هرگونه نرم‌افزار و خدماتي است كه به منظور اجراي موضوع پيمان، به صورت موقت به كار گرفته مي شود.

ه) وسايل، عبارت از اثاثيه اداري، مسكوني، آشپزخانه و ديگر لوازم موردنيازي است كه براي دوره اجراتأمين شده وجزو تجهيز كارگاه منظور مي شود.

ماده14 . برآورد هزينه اجراي كار، مبلغ پيمان، مبلغ اوليه پيمان، مبلغ نهايي پيمان، ضريب پيمان، نرخ پيمان، مدت پيمان، مدت اوليه پيمان، متوسط كاركرد فرضي ماهانه.

الف) برآورد هزينه اجراي كار، مبلغي است كه به عنوان هزينه اجراي موضوع پيمان، به وسيله كارفرما محاسبه و اعلام شده است.

ب) مبلغ پيمان، مبلغ درج شده در ماده 3 موافقتنامه بااحتساب مبلغ ناشي از تغيير مقادير كار و قيمت جديد است. مبلغ پيمان هنگام مبادله پيمان، همان مبلغ درج شده درماده 3 موافقتنامه است كه مبلغ اوليه پيمان ناميده ميشود.

ج) مبلغ نهايي پيمان، مبلغ درج شده در ماده 3 موافقتنامه بعلاوه تغييرات احتمالي است كه براساس اسناد ومدارك پيمان، در آن ايجاد مي شود.

د) ضريب پيمان، حاصل تقسيم مبلغ اوليه پيمان به مبلغ برآورد هزينه اجراي كار است.

هـ) نرخ پيمان، درمورد هر يك از اقلام كار، عبارت از بهاي واحد آن قلم كار در فهرست بهاي منضم به پيمان مي باشد.

و) متوسط كاركرد فرضي ماهانه، عبارت از حاصل تقسيم مبلغ اوليه پيمان به مدت اوليه پيمان است.

ز) مدت پيمان يا مدت اجراي كار، مدت درج شده در بند ب ماده 4 موافقتنامه و تغييرات احتمالي است كه براساس ماده 29 در آن ايجاد مي شود. مدت پيمان هنگام مبادله پيمان، همان مدت درج

شده در ماده 4 موافقتنامه است كه مدت اوليه پيمان ناميده مي شود.

ماده 15. روز، ماه، تاريخها، مفرد و جمع، عنوانها

الف) روز و ماه، روز و ماه تقويمي و شمسي است.

ب) تاريخها طبق تقويم رسمي كشور است.

ج) هر جا كه معناي عبارت ايجاب كند، كلمات مفرد معناي جمع و كلمات جمع معناي مفرد دارند.

د) عنوانهاي به كار رفته درمتون موافقتنامه يا شرايط عمومي و ديگر قسمتهاي اسناد و مدارك پيمان، صرفا به منظور راهنمايي و آگاهي از مفاد اسناد و مدارك است و نمي توان در تفسير اسناد و مدارك پيمان، از آنها استفاده كرد.

عریان شدن سطوح آسفالتی

عریان شدن سطوح آسفالتی

مقدمه

جدا شدن قير از سطوح مصالح سنگي معدني در حضور آب پديده جديدي در مهندسي بزرگراهها نمي‌باشد. اين پديده به دفعات از زماني كه روسازي‌هاي آسفالتي به وجود آمده، مشاهده گرديده است. تا اينكه اخيراً مهندسي با نتايج كاملاً عدم رضايت بخشي ناشي از عريان شدن كه مقصر واقعي قير با كيفيت ضعيف باشد مواجه گرديدند، اما ندرتاً آزمايشات انجام شده روي قير از چنين نتيجه‌گيري حمايت نمودند. از آنجايي كه عريان شدن به عنوان يك مشكل مشخص گرديد، بسياري مطالعات، صدها مقاله و بحث فني براي حل آن اختصاص داده شد. هنوز عريان شدن در بسياري از نواحي اتفاق مي‌افتد. هدف اين مقاله مشخص نمودن بعضي از عوامل عريان شدن و راههاي پيشنهادي جهت كاهش بروز آن مي‌باشد. گرچه عريان شدن در همه انواع روسازي‌هاي آسفالتي ممكن است اتفاق بيفتد، بعضي از اصول بحث شده فقط براي مخلوطهاي آسفالتي گرم كاربرد دارند.

با بيان ساده عريان شدن، شكست پيوند چسبندگي بين سطح مصالح سنگي و قير مي‌باشد. معمولاً عريان شدن از زير لايه آسفالتي شروع مي‌شود و به سمت بالا حركت مي‌كند تا ساختمان روسازي ضعيف شود. زيرا با ترافيك تركها ظاهر مي‌شوند و در مراحل پيشرفته روسازي شروع به خرد شدن مي‌كند و عامل اصلي آن آب است.

مكانيزم عمل به اين ترتيب است كه آب بين لايه نازك قير و سطح مصالح سنگي دست مي‌يابد و از آنجايي كه سطح مصالح سنگي جاذبه بيشتري نسبت به آب دارند تا به قير، پيوند چسبندگي شكسته مي‌شود.

اتصال قير و سنگدانه‌ها با نيروي جاذبه بين مولكولهاي غيرمشابه كه آنها را محكم به هم مي‌چسباند حاصل مي‌شود. چسبيدن يك ماده به ماده ديگر پديده‌اي سطحي است. چسبندگي به تماس نزديك دو ماده و جاذبه دو طرفه سطوح آن بستگي دارد.

چندين تئوري چسبندگي براي تشريح پيوند يا عدم پيوند قير به كانيهاي مصالح سنگي پيشنهاد شده است. براساس عمومي‌ترين تئوري پذيرفته شده، چسبندگي انرژي آزاد روي سطح سنگ كه انرژي آزاد روي سطح مايع (قير يا آب) را جذب مي‌كند، به وجود مي‌آيد. اين انرژي آزاد همچنين كشش سطحي ناميده مي‌شود. براي امكان نزديكترين تماس بين قير و سطح مصالح سنگي، قير بايد توسط گرم شدن، امولسيون نمودن يا مخلوط شدن با حلالهاي نفتي به صورت مايع درآيد. توانايي قير مايع شده به ايجاد تماس نزديك با سطوح مصالح سنگي، قدرت پوشش مصالح ناميده مي‌شود. قدرت پوشش قير به مقدار زيادي با ويسكوزيته آن كنترل مي‌شود. اگر همه شرايط يكسان باشد، ويسكوزيته كمتر، قدرت پوشش بالاتر را به همراه دارد. توانايي مصالح سنگي براي تماس كامل با يك مايع، توانايي پوشش شدن ناميده مي‌شود.

قير عملاً جاذبه‌اي براي آب ندارد، از طرف ديگر، بيشتر مصالح جاذبه هم به قير و هم به آب را دارند. بنابراين اگر يك لايه نازك آب روي سطح مصالح باشد، قير ممكن است به راحتي ذرات مصالح را بپوشاند، اما به سطح آن نخواهد چسبيد، مگر اينكه قير جانشين لايه نازك آب شود.

قير همچنين ممكن است ذرات سنگ پوشيده با غبار را بدون چسبيدن به آنها بپوشاند. لايه غبار از تماس قير با سطح سنگ جلوگيري مي‌كند. حتي اگر مصالح سنگي خشك باشند، ذرات غبار ممكن است حفره‌هاي ريزي در لايه نازك قير ايجاد نمايند كه اجازه مي‌دهد آب از آنها بگذرد.

در مورد قيرهاي امولسيوني بايد اذعان داشت كه هر دو نوع قيرهاي امولسيوني آنيونيك و كاتيونيك مي‌توانند خصوصيات چسبدگي و عمل آوري داشته باشند (با توجه به نوع مصالح). تجربه نشان داده است كه امولسيونهاي آنيونيك (با بار منفي روي ذرات قير) بيشتر مناسب استفاده با مصالح سنگي كه بارهاي سطحي مثبت دارند مي‌باشند. بالعكس امولسيونهاي كاتيونيك (با بار مثبت روي ذرات قير) بيشتر مناسب مصالح سنگي كه داراي بارهاي سطحي منفي هستند مي‌باشد. در كاربرد قيرها امولسيوني آنيونيك يا كاتيونيك، ته نشست اوليه ذرات قير يك واكنش الكتروشيميايي است، اما پيوند اصلي مقاومت بين لايه نازك قير و مصالح سنگي بعد از، تبخير آب امولسيون و آبي كه ممكن است روي سطح مصالح سنگي باشد، ايجاد مي‌گردد. همچنين بافت سطحي مصالح، پوكي و خصوصيات جذب آنها روي چسبندگي قير به مصالح سنگي اثر مي‌گذارند. مصالح سنگي با سطح صاف به خوبي مصالح سنگي با سطح خشن، لايه نازك قير را نگه نخواهند داشت. ذرات متخلخل كه قير را جذب مي‌كنند بهتر از مصالح سنگي با سطح صاف لايه نازك قير را نگه خواهند داشت. مصالح سنگي متخلخل قير بيشتري نسبت به مصالح غيرمتخلخل نياز دارند.

انواع عريان شدن

عريان شدن زماني كه پيوند بين قير و مصالح سنگي با آب شكسته شود، اتفاق مي‌افتد. به علت كامل خشك نشدن، آب ممكن است روي سطح مصالح يا داخل خلل و فرج سنگدانه‌ها باشد يا ممكن است از منابع ديگري بعد از اجرا آب نفوذ كرده باشد. حداقل به 6 روش به شرح زير ممكن است پيوند بين قير و مصالح سنگي شكسته شود:

1- به شكل ذرات ريز و پايدار در آمدن

علت عريان شدن تحت عنوان خود به خود خرد شدن و به شكل ذرات ريز و پايدار درآمدن.

2- تفكيك

جدا شدن قير از سطح مصالح سنگي توسط لايه نازك آب بدون شكست واضح و قابل ديد در لايه نازك قير است كه نهايتاً لايه نازك قير مي‌تواند كاملاً از مصالح سنگي جدا شود.

3- جابجايي

اين امر هنگامي است كه چسبندگي قير به سطح مصالح سنگي توسط آب ضعيف شود. در اين نوع عريان شدن، آب آزاد از طريق نفوذ در پوشش قيري به سطح سنگدانه‌ها راه مي‌يابد. شكست ممكن است از پوشش ناكافي سنگدانه‌ها هنگام مخلوط كردن آسفالت در كارخانه آسفالت يا گسيختگي لايه نازك قير باشد.

4- گيسختگي لايه نازك

اين پديده نيز يك روش عريان شدن است كه در واقع مي‌توان آنرا اولين گام در عريان شدن ناميد. گسيختگي لايه نازك قير روي ذرات مصالح سنگي عموماً بعلت اعمال تنشهاي ناشي از ترافيك ايجاد خرابي در لبه‌ها و گوشه‌هاي تيز كه پوشش قير در آنها بسيار نازكتر است، اتفاق مي‌افتد.

5- فشار آب حفره‌اي

اين فشار عاملي براي تشديد عريان شدگي مي‌باشد. در مخلوطهاي آسفالتي با فضاي خالي زائد، آب ممكن است آزادانه از ميان فضاهاي خالي مرتبط داخلي عبور كند. ترافيك ممكن است درصد فضاي خالي روسازي را كاهش داده، مسيرهاي عبور بين فضاهاي خالي را ببندد و آب را محبوس نمايد. به علت جريان ترافيك و عبور مكرر آب، فشار آب حفره‌اي به حدي مي‌رسد كه عريان شدن قير از سطح مصالح سنگي را ايجاد مي‌نمايد.

6- جريان آب هيدروليكي

اين جريان بيشتر از لايه‌هاي سطحي روسازي‌هاي آسفالتي و در قسمت زيرين لايه اعمال مي‌شود. وقتي كه روسازي اشباع باشد، چرخهاي وسيله نقليه آب را به درون روسازي از جلو تايرها فشار مي‌دهند و آن را از پشت تايرها به بيرون مي‌مكند. اين حركت آب به عريان شدن مصالح سنگي كمك مي‌كند. همچنين غبار و ماسه و سنگدانه‌هاي رها شده در جاده نيز ممكن است با آب باران مخلوط شده و خراشيدگي لايه نازك قير را تسريع بخشند.

علت عريان شدن

به طور كلي فقط يك علت براي عريان شدن وجود دارد: آب بين لايه نازك قير و سطح مصالح سنگي راه يابد و جانشين قير به عنوان پوشش مصالح سنگي شود. آب به چند طريق ممكن است به سازه روسازي برسد. از ميان آنها مي‌توان به آب درون يا روي مصالح سنگي كه كاملاً خشك نشده‌اند، زه آب باران از ميان شانه‌ها، تركها يا روسازي متخلخل، آب زير سطحي (كه از نقاط بالاتر فشار هيدرواستاتيكي توليد مي‌نمايد)، آب موئينه از بستر راه و تبخير آب از لايه‌هاي زيرين اشاره نمود. به هر صورت آب به روشهاي مختلفي ممكن است به مصالح سنگي برسد.

كاهش عريان شدن يا جلوگيري كردن از آن

براي ساخت روسازي جديد، يا روكش يا بازيافت يك روسازي قديمي راهنمايي‌هاي زير بايد براي كاهش احتمال عريان شدن مورد توجه قرار گيرد:

۱- براي روسازي‌هاي جديد تمام آسفالتي از دانه‌بندي پيوسته، خوب متراكم شده، مستقيماً بر روي بستر كاملاً آماده شده استفاده شود. تحقيقات نشان مي‌دهد، اگر اين روسازي‌ها به طور مناسب و خوب ساخته شوند حتي در بخش ترانشه هيچ آبي زير اين روسازي‌ها جمع نمي‌شود. بنابراين اين روسازي‌ها به طور مؤثري در مقابل عريان شدن مقاومت مي‌نمايند.

۲- ايجاد زهكشي اصولي براي ساختمان روسازي ـ اگر آب آزاد سريعاً دفع شود يا از مخلوط مصالح سنگي و قير دور نگه داشته شود، عريان شدن ناشي از تشكيل امولسيون، جابجايي، گسيختگي لايه نازك يا جريان آب هيدروليكي توسعه نمي‌يابد. آب جدا از مخلوط نگه داشته مي‌شود كه باعث مقاومت عريان شدن بيشتر مصالح سنگي شود.

۳- در اكثر حالات از مخلوطهاي سنگدانه و قير با دانه بندي متراكم به جاي دانه‌بندي باز براي لايه‌هاي مياني و اساس استفاده نمائيد استفاده از مخلوطهاي با دانه‌بندي پيوسته و خوب متراكم شده از ورود آب به لايه‌هاي روسازي جلوگيري مي‌كند. وقتي مخلوطهاي اساس با دانه‌بندي باز در تعمير تركها استفاده مي‌شود تعبيه سيستم مناسب زهكشي جهت جلوگيري از ايجاد فشار آب حفره‌اي و احمال عريان شدن ضروري مي‌باشد.

۴- اطمينان نماييد كه همه لايه‌هاي روسازي كاملاً متراكم شده‌اند و در لايه‌هاي با دانه‌بندي پيوسته فضاهاي خالي مرتبط براي عبور آب از ميان آنها وجود نداشته باشد. روش آزمايش تجربي، «ASTM:D3637 نفوذپذيري مخلوطهاي آسفالتي» روشي را براي كنترل نفوذ پذيري روسازيهاي متراكم شده در صحرا را در برمي‌گيرد.

۵- از مصالح سنگي تازه شكسته شده با مقاومت عريان شدن ضعيف استفاده نكنيد. قير از مصالح سنگي كه براي يك هفته يا بيشتر انبار شده‌اند كمتر لخت مي‌شود تا نسبت به همان مصالح سنگي كه بتازگي شكسته شده‌اند.

۶- از مصالح سنگي گرم و خشك استفاده كنيد ـ اگر مصالح سنگي داراي سطح خشك باشند به طوري كه هيچ رطوبتي بين مصالح سنگي و لايه نازك قير موجود نباشد، عريان شدن كمتر اتفاق مي‌افتد.

۷- از مصالح سنگي تميز استفاده كنيد ـ از مصالح سنگي درشت با ذرات رس نظير غبار كه به طور محكم به سطح آنها چسبيده است نبايد استفاده شود. حتي اگر قير به طور كامل سنگدانه را بپوشاند، غبار از چسبيدن قير به سطح سنگدانه جلوگيري خواهد نمود.

۸- از مصالح سنگي با جاذب رطوبتي بالا در صورت در دسترس بودن انتخابهاي ديگر استفاده نكنيد لازم است مصالح سنگي كه بيشترين مقاومت را نسبت به عريان شدن دارا مي‌باشند، استفاده گردد. با انجام آزمايش حساسيت آبي مصالح و قير برگزيده براي پروژه، تعيين نماييد كدام مصالح سنگي براي پروژه بهترين مي‌باشد.

۹- هنگامي كه استفاده از مصالح سنگي جاذب آب اجتناب ناپذير است، يك ماده ضد عريان شدن را به مقدار مناسب تعيين شده توسط آزمايشهاي حساسيت آبي و طرح مخلوط آزمايشگاهي اضافه نماييد آهك هيدراته ومواد مايع ضد عريان شدن پايدار در مقابل حرارت عملكرد صحرايي قابل قبولي با مصالح سنگي منتخب فراهم نموده‌اند. اگر آهك هيدراته و مواد مايع ضد عريان شدن پايدار در مقابل حرارت عملكرد صحرايي قابل قبولي با مصالح سنگي منتخب فراهم نموده‌اند. چنانچه آهك هيدراته انتخاب شود، بهترين نتايج وقتي حاصل مي‌گردد كه مصالح سنگي با ماده آبكي آهك هيدراته تثبيت شود. بهترين نتيجه بعدي، وقتي است كه آهك هيدراته به مخلوط آسفالتي در ضمن تهيه آن اضافه مي‌شود. با بعضي مخلوطها، مواد مايع ضد عريان شدن پايدار در مقابل حرارت مؤثر بوده‌اند. فرآورده‌اي را انتخاب نماييد كه با مواد خاص در مخلوط مؤثر باشد. انتخاب را فقط بعد از تكميل بررسيهاي آزمايشگاهي انجام دهيد.

۱۰- اگر از يك ماده مايع ضد عريان شدن استفاده مي‌شود، مطمئن شويد كه ماده به مقدار مناسب پيشنهاد شده توسط آزمايشگاه اضافه شده است ـ بيش از اندازه افزودني مي‌تواند در حضور آب در ماده ضد عريان شدن بچرخد. در هر حالتي، هيچ ماده ضد عريان شدن به عنوان ساخت دستورالعمل خوب نبايد توصيه شود.

۱۱- قيري را انتخاب نماييد كه وقتي مايع مي‌شود، مصالح سنگي را پوشش نمايد اما در سرويس‌دهي، ويسكوزيته بالايي به قدر كافي داشته باشد كه در مقابل عريان شدن مقاومت كند. ضمن آنكه ديگر اهداف طرح را برآورده نمايد ـ لايه‌هاي نازك يا ضخيم قير دسترسي آب به سطح مصالح سنگي را مشكل مي‌سازد.

۱۲- مطمئن شويد كه ذرات مصالح سنگي به طور كامل و يكنواخت با لايه نازك قير ضخامتي كه مخلوط شروط مقاومت را برآورده نمايد، پوشش شود ـ لايه‌هاي نازك يا ضخيم قير دسترسي آب به سطح مصالح سنگي را مشكل مي‌سازد.

۱۳- در تمام مدت ساخت روسازي كنترل كيفي خوبي انجام دهيد.

نتيجه گيري

به ذهن بسپاريد كه آب عامل مقصر عريان شدن است. هر چيزي كه اجازه دهد آب به مدت طولاني اطراف روسازي بماند و به روسازي خسارت برساند شريك جرم است. اگر راهنمايي‌هاي بالا به كار گرفته شود، مشكل كمتر خواهد شد.