X
تبلیغات
سعيد سميعي Saaid.Samiei - اجراي آسفالت قسمت سوم - روش اجراي آسفالت
وبلاگي شامل موضوعات : مهندسي عمران - ادبيات - مسائل اجتماعي و تاريخي
 اجراي آسفالت قسمت سوم - روش اجراي آسفالت

5-    طرح اختلاط

به منظور دستيابي به آسفالتي با كيفيت و مرغوبيت موردنظر، بايد طرح اختلاط توسط آزمايشگاه معتبر و مورد تأييد كارفرما تهيه شود. پيمانكار بايد تمامي شرايط لازم براي نمونه‌برداري، ارسال آن به آزمايشگاه و تأمين شرايط براي انجام طرح اختلاط را فراهم نمايد. تمامي مصالح سنگي و قير، بايد با مطالعه و بررسي كامل و رعايت تمامي دستورالعملهاي مندرج در اين نشريه و مشخصات فني خصوصي انتخاب شوند. رعايت نكات زير براي تهيه طرح اختلاط و ساخت آسفالتي مرغوب الزامي است.

ـ كيفيت مصالح، دانه‌بندي جزء‌جزء مصالح و مخلوط آنها بايد با دانه‌بنديهاي خواسته شده در مشخصات فني خصوصي و مطالب اين نشريه مطابقت نمايد. مصالح بايد داراي حداقل فضاي خالي باشد تا با افزايش درجه حرارت محيط و تراكم اضافي در اثر عبور و مرور و تردد، روزدگي قير و در نتيجه افت مقاومت پيدا نشود و در عين حال اين فضاي خالي در حدي باشد كه موجب نفوذ آب به جسم آسفالت نگردد. به علاوه بايد:

ـ قير كافي براي تأمين اتصال بين ذرات و بالا بردن دوام آسفالت وجود داشته باشد.

ـ مقاومت جسم آسفالت به نحوي باشد كه بارهاي ناشي از ترافيك را بدون هيچگونه تغيير شكل تأمين نمايد.

ـ از كارايي لازم براي پخش و كوبيدن سهل و يكنواخت برخوردار باشد.

روش تهيه طرح اختلاط بايد در مشخصات فني خصوصي ذكر شود، روشهاي تهيه طرح اختلاط روش مارشال (استانداردD1559ASTM ) و يا روش Hveem (آشتو T190 ) مي‌باشد.

در هر دو روش قطر حداكثر دانه‌ها 25 ميليمتر است.

6-    مشخصات كارخانه آسفالت

بتن آسفالتي و آسفالتهاي گرم بايد در كارخانه آسفالت تهيه شوند. كارخانه بايد چنان باشد كه بتواند آسفالت موردنظر را بر اساس فرمول كارگاهي تأييد شده و به صورت يكنواخت تهيه نمايد. مشخصات كارخانه بايد با مندرجات استاندارد آشتو M156 مطابقت نمايد. عوامل مؤثر در تعيين شرايط و مشخصات كارخانه به طور خلاصه به شرح زير است:

6-1- كارخانه بايد به نحوي طراحي شده و عمل نمايد كه بتواند آسفالتي با وزن مخصوص ثابت و يكنواخت توليد نمايد.

6-2- مخازن قير كارخانه بايد مجهز به ادوات و لوازمي براي گرم كردن قير و پمپهاي گردش قير در تمام دوران كار باشد. حجم مخزن بايد چنان باشد كه حداقل مصرف يك روز را به طور مداوم تأمين نمايد.

6-3- كارخانه آسفالت بايد حداقل مجهز به سه سيلوي سرد مكانيكي دقيق براي تغذيه مصالح به واحد خشك‌كن باشد. سيلوها بايد مجهز به ادوات كنترل و تخليه مصالح سنگي باشند.

6-4- سيستم خشك‌كننده بايد قادر باشد مصالح را خشك و گرم نموده، بدون اينكه پوشش و اندود اضافي روي مصالح ايجاد نمايد.

6-5- سرندها براي تفكيك مصالح بايد حداقل سه واحد بوده و ظرفيت آنها از ظرفيت واحدهاي مخلوط‌كن و خشك‌كننده بيشتر باشد. ابعاد سرندها بايد حتي‌الامكان با ابعاد بزرگترين قطر مصالح سنگي تفكيك شده در كارگاه مطابقت نمايد.

6-6- سيلوهاي گرم بايد شامل محوطه‌هاي مختلف باشند. اين سيلوها بايد داراي ادوات و وسايل مطمئن براي نشان دادن سطح مصالح سنگي خصوصاً در قسمت تحتاني بوده و علاوه بر آن مجهز به علائم اخباري خالي شدن مصالح و حرارت‌سنجهاي دقيق و مطمئن باشند. حداقل سه سيلوي گرم بايد براي كارخانه آسفالت در نظر گرفته شود.

6-7- كارخانه آسفالت بايد مجهز به دستگاه اندازه‌گير قير با دقتي معادل (1/0±) وزني قير بوده و بتواند قير مورد نياز را بر روي مصالح پخش نمايد. روي لوله تخليه قير بايد دماسنجي كه تا 200 درجه سلسيوس را نشان مي‌دهد، نصب شود.

6-8- كارخانه آسفالت بايد مجهز به وسايل و ادوات كنترل زمان اختلاط با قير و يا بدون قير باشد. مدت زمان اختلاط مصالح سنگي با قير، با شروع قيرپاشي در واحد مخلوط‌كنها آغاز مي‌شود. مدت زمان اختلاط مصالح سنگي و قير به روش مندرج در استاندارد آشتو T195 خواهد بود. زمان اختلاط نبايد از 30 ثانيه كمتر و از 70 ثانيه بيشتر باشد.

6-9- كارخانه آسفالت بايد مجهز به دستگاه غبارگيري باشد. دستگاه بايد چنان عمل نمايد كه گردوغبار را جذب و تمام يا قسمتي از آن را مجدداً با وسايل مكانيكي و به طور منظم وارد سيلوي فيلر نمايد.

كارخانه‌هاي آسفالت به صورت مرحله‌اي يا مداوم عمل مي‌نمايد، هر دو نوع كارخانه بايد مجهز به ادوات و وسايلي كه بدان اشاره شده باشند.

7-    تهيه بتن آسفالتي

براي تهيه بتن آسفالتي منطبق با فرمول كارگاهي و مشخصات مندرج در اين فصل، پيمانكار موظف است تمامي ادوات و ماشين‌آلات لازم را، تهيه و قبل از ساخت آسفالت نسبت به كاركرد قسمتهاي مختلف اطمينان كامل حاصل نمايد. به علاوه در طول اجراي عمليات ساخت آسفالت، بايد همواره سرپرستي آزموده و مورد تأييد دستگاه نظارت در كارگاه حضور داشته باشد. براي شروع عمليات توليد ممتد آسفالت، يك مرحله آزمايشي تهيه آسفالت زير نظر دستگاه نظارت ضروري است، تا پس از حصول اطمينان از صحت عملكرد قسمتهاي مختلف، نسبت به ساخت ممتد اقدام شود. اجراي تمامي مراحل زير براي تهيه آسفالت آزمايشي الزامي است:

7-1- براي كنترل دانه‌بندي و كيفيت مصالح، هريك از مصالح درشت‌دانه و ريزدانه بايد جداگانه به سيلوهاي مربوط (سيلوهاي سرد) هدايت شود، اين مصالح بايد به صورت خودكار وارد دستگاه خشك‌كننده گردند. قبل از تغذيه مصالح به سيلوهاي مربوط، مخلوط كردن مصالح مجاز نيست. حد باز شدن دريچه‌ها براي مصالح درشت‌دانه نبايد از 2/5 الي 3 برابر درشت‌ترين دانه، كمتر و براي مصالح ريزدانه كمتر از 25 ميليمتر باشد.

7-2- بر اساس طرح اختلاط آسفالت و ميزان توليد كارخانه در هر مرحله پخت، وزن مصالح مصرفي هريك از سيلوهاي گرم، فيلر و قير مشخص و از روي ترازوهاي مربوط ثبت مي‌شود.

7-3- رطوبت مصالح سنگي كه به واحد خشك‌كن فرستاده مي‌شود، بايد محدود و حداكثر تا 6% باشد. چنانچه ميزان رطوبت بيش از اين حد باشد، بايد زمان توقف مصالح در واحد خشك‌كن افزايش يابد، يا آن كه در نحوه استقرار اين واحد تغييراتي داده شود. حداكثر رطوبت مجاز مصالح سيلوي گرم چنانچه ميزان جذب آب مخلوط سنگي كمتر از (2/5%) باشد، 0/15 و براي مصالح با ميزان جذب آب بيش از (2/5%) برابر0/25مي‌باشد. ميزان جذب آب براي مصالح درشت‌دانه و ريزدانه به ترتيب با روشهاي T84 وT85 آشتو اندازه‌گيري مي‌شود.

7-4- درجه حرارت مخلوط آسفالتي بستگي به درجه حرارت مصالح سنگي و قير، دانه‌بندي اين مصالح و نوع قير خواهد داشت. حداكثر درجه حرارت مخلوط مصالح سنگي و قيري كه به مخلوط‌كن وارد مي‌شود، به ترتيب 170 و 150 درجه سلسيوس است.

بسته به نوع قير مصرفي و دانه‌بندي مصالح به كار گرفته شده، درجه حرارت مخلوط آسفالتي بايد با اعداد مندرج در جدول شماره 7  مطابقت نمايد.

7-5- مدت زمان اختلاط يا فاصله زماني بين تخليه كامل مصالح سنگي به مخلوط‌كن و خروج مخلوط آسفالتي كاملاً اندود شده، بستگي كامل به نوع كارخانه مخلوط‌كنهاي آسفالتي خواهد داشت. ارقام جدول شماره 8 راهنمائيست براي تعيين مدت اختلاط. كنترل اندازه‌گيري درصد دانه‌هاي درشت با توجه به مدت زمان اختلاط بهينه به روش آشتو صورت مي‌گيرد.

جدول شماره 7  راهنماي انتخاب درجه حرارت مخلوطهاي آسفالتي (درجه سلسيوس)

درجه حرارت مخلوط آسفالتی داخل واحد مخلوط کننده

نوع  قيرهای خالص

دانه‌بندی گسسته

دانه‌بندی پيوسته

120- 80

140- 115

2/5- AC

قيرهاي گروه ويسکوزيته

120- 80

145- 120

5- AC

120- 80

155- 130

10- AC

120- 80

165- 130

20- AC

120- 80

170- 130

40- AC

120- 80

135- 105

10- AR

120- 80

165- 135

20- AR

120- 80

165- 135

20- AR

120- 80

165- 135

40- AR

120- 80

165- 135

80- AR

120- 80

175- 150

160- AR

120- 80

150- 115

200/300

قيرهاي نفوذي

120- 80

155- 120

120/150

120- 80

165- 120

85/100

120- 80

170- 130

60/70

120- 80

175- 130

40/50

جدول شماره 8 راهنماي كفايت مدت اختلاط

حداقل درصد مصالح درشت‌دانه که بايد صد درصد اندود قيری داشته باشد

نوع مصالح سنگی

آسفالت آستر و اساس

آسفالت رويه

90%

95%

مصالح سنگی با بافت پيوسته مانند سنگهای آهکی و رودخانه‌ای و Traprock

85%

90%

مصالح سنگی متخلخل مانند سرباره‌ها، سنگهای مرجانی و Limerock

براي مثال در مورد سنگهاي آهكي و رودخانه‌اي طبق مندرجات جدول، مدت زمان اختلاط بايد چنان تنظيم شود كه حداقل (95%) دانه‌هاي درشت (مانده روي الك شماره 8) بلافاصله پس از تخليه در داخل كاميوني كه از آن نمونه‌برداري مي‌شود، كاملاً در غشايي از قير (بدون هيچ گونه منفذي) آغشته شده باشد. اندازه‌گيري درصد دانه درشت مطابق استاندارد T195 خواهد بود.

8-    حمل آسفالت

حمل آسفالت بايد متناسب با ظرفيت توليد كارخانه آسفالت، ظرفيت پخش‌كننده (فينيشر) و نيازهاي پروژه باشد، از اين رو بايد تعداد كاميونهاي حمل با توجه به فواصل حمل مشخص گردد تا وقفه‌اي در هيچ يك از واحدهاي توليد و پخش حاصل نشود. جدار داخلي كاميونهاي حمل، بايد كاملاً تميز و عاري از هرگونه مواد اضافي و گل و لاي باشد. در صورت لزوم و طبق دستور دستگاه نظارت، بايد همه روزه سطوحي از كاميونها كه در تماس با آسفالت است، با آب و صابون، آب‌آهك يا مواد مشابه پاك كننده كاملاً شستشو شود. چنانچه درجه حرارت محيط كمتر از 10 درجه سلسيوس بوده يا فواصل حمل به نحوي باشد كه 10 درجه سانتيگراد افت حرارت به هنگام حمل محتمل باشد، بايد سطح آسفالت داخل كاميونها را با برزنت پوشانيد، به هر صورت كل زمان حمل، نبايد از 2 ساعت بيشتر باشد.

9-    روش اجرا

9-1- آماده كردن سطح خيابان

قبل از حمل و پخش آسفالت، مسير عمليات بايد با توجه به ميزان توليد و برنامه زمانبندي كار از هر جهت آماده و مهيا شود. اگر آسفالت روي قشرهاي شني، زيراساس و اساس شكسته اجرا شود، بايد قبلاً هرگونه پستي و بلندي و ناهمواريها به نحو مطلوب مرمت شده، اندود نفوذي قيري (پريم‌كت) به شرح مندرج در اين بخش و بر اساس نقشه‌هاي اجرايي انجام شده باشد. چنانچه عمليات آسفالتي روي پوششهاي آسفالتي يا بتني اجرا مي‌شود، بايد ابتدا بر اساس پيش‌بينيهاي مندرج در مشخصات فني خصوصي نسبت به تعمير، اصلاح و مرمت آسفالتهاي موجدار يا فتيله‌دار و يا سطوح بتني معيوب اقدام شود. در اين حالت بايد بستر كار از هرگونه مواد خارجي، گردوغبار و گل و لاي پاك شود، اين كار با جاروهاي مكانيكي يا هواي فشرده صورت مي‌گيرد و سپس به شرح مندرجات اين بخش قيرپاشي يا اندود سطحي (تك‌كت) انجام مي‌شود. براي دستيابي به عرض آسفالت طبق مشخصات، بايد محور خيابان و كناره طرفين آسفالت به دقت، خط‌كشي و علامت‌گذاري شود، فاصله علامتها در خطوط مستقيم، 40 متر و در قوسها 5 تا 10 متر مي‌باشد.

9-2- اندود نفوذي (پريم‌كت)

پخش يك لايه قير محلول با ويسكوزيته كم در سطح بستر شني خيابان نظير زيراساس و اساس را اندود نفوذي يا پريم‌كت گويند. اين اندود براي آماده نمودن سطوح زيرسازي به منظور پخش آسفالت روي آن صورت خواهد گرفت. قير پخش شده در داخل خلل و فرج مصالح سنگي، نفوذ كرده و علاوه بر يكپارچه كردن و تحكيم مصالح، سبب تسهيل چسبندگي قشر آسفالت به مصالح زيرين خواهد شد.

ـ ميزان قير و نحوه اجراي اندود نفوذي

نفوذ قير در سطح راه شني بستگي به ويسكوزيته قير مصرفي و درجه حرارت محيط دارد. از اين رو انتخاب مناسب‌ترين نوع قير بستگي به ويسكوزيته قير مصرفي، نوع دانه‌بندي بستر سنگي و فرايند عمل آمدن قير خواهد داشت.

چنانچه پريم‌كت در هواي سرد انجام شود، بهتر است از قير RC-70 و در صورت عدم دسترسي به اين نوع قير از قير R-250 وMC-30 استفاده شود. در هواي معتدل مي‌توان علاوه بر قيرهاي فوق‌الذكر از قير MC-70 ياMC-250 استفاده نمود. در شرايطي كه هواي محيط گرم باشد (بالاي 35 درجه سلسيوس)، علاوه بر تمامي قيرهاي فوق مي‌توان از قيرهاي SC-70 وSC-250 نيز استفاده نمود. اندود نفوذي بايد هنگامي اجرا شود كه هوا، باراني و مه‌آلود نباشد و سطح كار، خشك يا داراي رطوبت نسبتاً كمي باشد. در موقع پخش قير درجه حرارت هوا در سايه، چنانچه هوا رو به گرمي مي‌رود، بايد بيش از 10 درجه و وقتي هوا رو به سردي مي‌رود، بيش از 15 درجه سلسيوس باشد. مقدار قير كه پس از 24 ساعت كاملاً جذب راه مي‌شود، براي سطح شني با بافت ريزدانه 0/5 كيلوگرم در مترمربع و براي بافت درشت‌دانه تا حدود 2 كيلوگرم در مترمربع مي‌باشد. ميزان مناسب قير مصرفي در هر مورد توسط دستگاه نظارت، تعيين و به پيمانكار ابلاغ مي‌شود. درجه حرارت پخش قير، بايد بر اساس مندرجات مشخصات فني خصوصي باشد. چون اغلب درجه حرارت پخش، بالاتر از درجه اشتعال قير است، بايد نهايت دقت به عمل آيد كه شعله آتش به قير نزديك نشود. پخش قير با قيرپاش مجهز به وسايل گرم‌كننده قير صورت خواهد گرفت. برنامه كار بايد چنان باشد كه پس از اجراي اندود نفوذي و عمل‌آوري آن، قشر آسفالت اجرا شود. اندود نفوذي نبايد زير بار ترافيك قرار گيرد، هرگاه عبور وسائط نقليه اجتناب‌ناپذير باشد، بايد روي سطح قيرپاشي طبق دستور دستگاه نظارت با ماسه پوشانيده شود.

9-3- اندود سطحي (تك‌كت)

لايه‌اي نازك از امولسيون قيري را كه روي سطوح آسفالتي يا بتني، پخش شده و موجب چسبندگي آسفالت به سطح زيرين آن مي‌شود، اندود سطحي يا تك‌كت گويند.

ـ ميزان قير و روش اجرا

نوع امولسيونهاي قير در اندود سطحي قير آنيونيك SS-1 وSS-1h يا كاتيونيك CSS-1 و CSS-1h مي‌باشد. درجه حرارت پخش اين قيرها بين 25 تا 55 درجه سلسيوس مي‌باشد. قبل از پخش امولسيون قير، بايد با وسايل مناسب نظير جاروي مكانيكي و ساير روشهاي مورد تأييد، تمامي سطوح كار از گردوخاك و ساير آلودگيها كاملاً تميز شود، به طور كلي سطح كار، بايد از هرگونه مواد اضافي عاري باشد. ميزان قير پخش شده در سطح كار، بستگي به شرايط سطح كار، دارد، به هر حال رعايت نكات زير الزامي است:

ـ در صورتي كه قرار است دو يا چند قشر آسفالت در فاصله زماني يك الي دو هفته به طور متوالي پخش شود، مشروط بر آنكه باران روي آن نباريده و هوا سرد نباشد، با نظر دستگاه نظارت مي‌توان از پخش اندود تك‌كت خودداري نمود.

ـ در صورتي كه روي سطح آسفالت پخش شده تازه، باران ببارد و يا سطح آلوده به گردوغبار شده باشد، ميزان قير 0/33-0/23 كيلوگرم در مترمربع مي‌باشد. قبل از پخش امولسيون قيري، بايد آن را با آب شيرين و زلال هم حجم خود رقيق نمود.

چنانچه اندود تك‌كت روي آسفالت كهنه يا سطوح آسفالت سطحي باشد، ميزان آن 0/68-0/35  كيلوگرم در مترمربع مي‌باشد، در هر صورت ميزان دقيق قير با نظر دستگاه نظارت مشخص مي‌شود. پخش اندود به وسيله دستگاه پخش امولسيون قير صورت مي‌گيرد. دستگاه پخش قير بايد مجهز به ادوات لازم، بدون عيب و تنظيم شده باشد. به طوري كه امولسيون قير را به طور يكنواخت و به مقدار خواسته شده در سطح كار پخش نمايد. دستگاه پخش قير بايد مجهز به سرعت‌سنج بوده و بتواند مقدار امولسيون پخش شده را كنترل نمايد. در صورت لزوم و با توجه به درجه حرارت هوا، دستگاه قير پخش‌كن بايد مجهز به گرم‌كن باشد تا بتواند مواد قيري را به درجه حرارت پخش برساند. مخازن امولسيون قير، بايد در مقابل سرما محافظت شود. سطح قير بايد پوشيده باشد و در معرض هوا قرار نگيرد. پخش آسفالت بر روي اندود سطحي بايد در همان روز صورت گيرد. در موقع پخش اندود سطحي، درجه حرارت محيط نبايد از 10 درجه سلسيوس كمتر باشد. در صورتي كه درجه حرارت كمتر از 10 درجه سلسيوس باشد، بايد پخش قير با نظر دستگاه نظارت انجام گيرد.

در هر صورت درجه حرارت پخش، نبايد از 5 درجه سلسيوس كمتر باشد.

|+| نوشته شده توسط سعيد سميعي Saaid.Samiei در پنجشنبه پانزدهم بهمن 1388  |
 
 
بالا